2019/Cilt 3,Sayı-1

GÖKTÜRK DEVLETİ’Nİ FETRET’E GÖTÜREN SEBEPLER VE ÇİN’İN KURDUĞU ASKERİ VALİLİKLER (GARNİZONLAR)
Yazar: Volkan TİRYAKİOĞLU 

Göktürklerin Fetret Devri’ne ( 630 – 680 ) girmesinde, Çin’in Türkleri yıkmaya yönelik politikaları etkili olmuştur.
Çin’den gelen prenses ve casuslar bu politikaların etkisinde hareket etmiştir. Öncelikle kardeşler arasında taht
kavgalarına sebep olmuş ve Göktürklere bağlı olan boyları yönetime karşı kışkırtmıştır. Göktürk Devleti’nin
bölünmesine sebep olan Çin, yaptığı savaşlar ile telafisi çok zor olan yaralar açmıştır. Göktürklerde, tabi felaket
sebebiyle kıtlık yaşanmıştır. Bağlı bulunan boylar yönetimden kopup bağımsızlık girişiminde bulunmuştur. Bazı
boylar da Çin’e sığınmıştır. Tang yönetimi döneminde İmparatorluk haline gelen Çin, Türklerin güçsüz duruma
düştüğünü fark etmiştir. Yayılmacı politikaları doğrultusunda Türk topraklarına baskınlarda bulunmuştur. Bölünen
ve güçsüz duruma düşen Göktürkler, Çinliler karşısında daha fazla dayanamamıştır. Çin, evvela Doğu
Göktürklerini daha sonra da Batı Göktürklerine ait bazı bölgeleri kendine bağlamıştır. Bu topraklarda Türkleri
kontrol edip yeniden devlet kurmalarını önlemek için Askeri Valilikler (Garnizon) adını verdiği, Çin’e bağlı vassal
yönetimler oluşturmuştur. Bunların başına Çin İmparatoru’na bağlılığını bildiren, Aşina soyuna mensup beyleri
yönetici olarak atamıştır. Esaret altında yaşamayı kabul etmeyen beyler isyan girişiminde bulunmuştur; fakat
esaretten kurtuluş Kutluk Kağan ile olmuştur. Bu çalışmada Göktürkleri Fetret Dönemine götüren sebepler ve
Çin’in Türk Topraklarında kurduğu Askeri valilikler ele alınmıştır.

Anahtar Kelimeler: Göktürkler,  Çin,  Tang Yönetimi,  yayılmacı politika,  fetret,  askeri valilikler, 


Tam Metin : PDF Kaynakça