Gösteri Yöntemi ile Yapılan Harita Bilgisi Öğretiminin Hafif Düzeyde Zihinsel Yetersizliği Olan Öğrencilerde Etkililiğinin İncelenmesi
DOI:
https://doi.org/10.63556/ankad.v10i2.368Anahtar Kelimeler:
Coğrafya öğretimi- gösteri yöntemi- harita bilgisi- hafif derecede zihinsel yetersizlikÖzet
Coğrafya öğretiminin sürdürülebilirliği toplumdaki tüm bireyleri kapsamasına bağlıdır. Bu nedenle günümüzde sayıları gittikçe artan engelli bireylerin de coğrafya eğitimine dahil edilmesi gerekir. Araştırmanın amacı gösteri yöntemi ile yapılan harita bilgisi öğretiminin hafif düzeyde zihinsel yetersizliği olan öğrencilerde etkililiğini incelemektir. Araştırma tek denekli deneysel desenlerinden katılımcılar arası çoklu yoklama deseni ile yapılmıştır. Araştırmanın verileri günlük yoklama oturumları veri kayıt formu, başarı testi, izleme veri kayıt formu ve anketler ile toplanmıştır. Elde edilen veriler grafiksel analiz tekniği ile analiz edilmiştir. Araştırmanın denekleri ikisi 9. sınıf, birisi 11. sınıfta olan üç hafif düzeyde zihinsel yetersizliğe sahip öğrenciden oluşmaktadır. Deneklerin seçiminde rehberlik ve araştırma merkezi tarafından yapılan tanılama, özel eğitim öğretmenlerinin görüşü ve deneklerle yapılan görüşme etkili olmuştur. Araştırmada etkililik, izleme, genelleme, sosyal geçerlik ve güvenirlik verileri elde edilmiştir. Araştırma bulgularına göre gösteri yöntemi ile yapılan harita bilgisi öğretiminin hafif düzeyde zihinsel yetersizliği olan deneklerde etkili olduğu ve deneklerin elde ettikleri performansı başka ortam ve durumlara genelleyebildikleri tespit edilmiştir. Deneklerin elde ettiği performansı sonraki süreçte de sürdürüp sürdürmediğine yönelik yapılan yoklamada deneklerin araştırma bittikten sonraki birinci, ikinci ve üçüncü haftalarda da aynı performansı sürdürebildikleri sonucuna ulaşılmıştır. Sosyal geçerlik bulgularına göre ise deneklerin araştırmadan memnun olması araştırmanın sosyal olarak geçerli olduğu sonucuna ulaşılmıştır.
Referanslar
AAIDD. (2024). Defining criteria for intellectual disability. 27 Ocak 2024 tarihinde https://www.aaidd.org/intellectual-disability/definition adresinden alındı
Alberto, P., & Troutman, A. C. (2015). Uygulamalı davranış analizi [Applied behavior analysis] (1. baskı). (H. Sarı, Çev.). İstanbui: Nobel Yayıncılık.
Alım, M., & Girgin, M. (2004). Öğretmen ve öğrenci görüşlerine göre 9. sınıf coğrafya derslerinde yararlanılan araç-gereçler ile materyal ve öğretim yöntemleri. Doğu Coğrafya Dergisi, 9(12), s. 25-42.
APA. (2024). Intellectual disability. 01 Şubat 2024 tarihinde American psychiatric association: https://www.psychiatry.org/patients-families/intellectual-disability adresinden alındı
Büyükkaragöz, S., & Çivi , C. (1999). Genel öğretim metotları. İstanbul: Beta Basın Yayın Dağıtım A.Ş.
Çelikçi, S. (2000). İlköğretim 3. sınıf öğrencilerinin okuduğunu anlama becerilerinin geliştirilmesinde gösteri (Demonstrasyon) yönteminin etkililiğinin incelenmesi. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Marmara Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, İstanbul.
Demiralp, N. (2006). Coğrafya öğretiminde gösteri yöntemi kullanılarak harita ve küre kullanım becerilerinin geliştirilmesi. Yayımlanmamış Doktora Tezi, Gazi Üniversitei, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Ankara.
Doğanay, H. (2002). Coğrafya öğretim yöntemleri. Erzurum: Aktif Yayınevi.
Engelli ve Yaşlı İstatistik Bülteni. (2022). https://www.aile.gov.tr/media/98625/eyhgm_istatistik_bulteni_ocak_2022.pdf adresinden alındı
Göğebakan, Y. (2008). Sanat tarihi öğretiminde gösteri yöntemi İle gezi-gözlem yönteminin bilginin kalıcılığı açısından karşılaştırılması-(eski Malatya Ulu Cami örneği). Gazi Eğitim Fakültesi Dergisi, 28(2), s. 197-220.
Gülcan, F. (2010). Deyim öğretiminde gösteri tekniğinin etkililiği. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Sakarya Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Sakarya.
Horner, R. H., Wolery, M., Halle, J., Carr, E., & Odom, S. (2005). The use of single-subject research to identify evidence-based practicein special education. Exceptional Children, 71(2), s. 165-179. doi:10.1177/001440290507100203
Hussain, M. A. (2020). Effectiveness of demonstration method to teach the abstract concepts to the children between the age of six to ten: an experimental research. İnternational Journal of Education (IJE), 8(2), s. 23-32. doi:10.5121/ije.2020.8203
İline, C. S. (2013). Impacts of the demonstration method in the teaching and learning of hearing impaired children. IOSR Journal Of Humanities And Social Science (IOSR-JHSS), 12(1), s. 48-54. doi:10.9790/0837-1214854
Jacob, U. S., Oyefeso, E. O., Adejola, A., & Pillay, J. (2022). Social studies performance of pupils pith Intellectual disability: The effect of demonstration method and storytelling. Ilkogretim Online - Elementary Education Online, 21(1), s. 36-47. doi:10.17051/ilkonline.2022.01.04
Kennedy, C. H. (2005). Single-case designs for educational research. USA: Pearson.
Küçükahmet, L. (1995). Öğretim İlke ve Yöntemleri (6. Baskı b.). Ankara: Gazi Büro Kitabevi.
Küçükahmet, L. (2000). Öğretimde planlama ve değerlendirme. Ankara: Nobel Yayın Dağıtım.
Murphy, R., & Bryan, A. (1980). Multiple-baseline and multiple-probe designs: Prectical alternatives for special education assessment and evaluation. The Journal of Special Education, 14(3), s. 325-335. doi:10.1177/002246698001400306
Rakap, S. (2015). Effect sizes as result interpretation aids in single-subject experimental research: description and application of four nonoverlap methods. British Journal of Special Education, 42(1). doi:DOI: 10.1111/1467-8578.12091
Salur, M. (2022). 5. sınıf sosyal bilgiler dersi insanlar, yerler ve çevreler öğrenme alanının gösteri yöntemi ile işlenmesinin ders başarısına ve derse yönelik tutuma etkisi. Yayımlanmamış Doktora Tezi, Fırat Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Elazığ.
Sari, S., & Muhammadin Al Fath, A. (2023). Application of demonstration methods to improve learning outcomes of class X IPS students of SMA negeri 62 central maluku. Journal of General Education Science, 1(3), s. 131–137. doi:10.62966/joges.v1i3.326
Sarkar, S., & Roy, S. (2017). Demonstrative teaching style and its study with respect to perception of secondary school students in geography. International Journal of Research in Social Sciences, 7(8), s. 555-564.
Shamle, H. N., & İbrahim, R. P. (2019). Effects of demonstration method on senior secondary school students’ achievement in geographic information system (GIS) in Abaji Area Council, FCT-Abuja. KIU Journal of Social Sciences, 5(3), s. 271-280.
Spriggs, A., Gast, D., & Ayres, K. (2007). Using picture activity schedule books to increase on-schedule and on-task behaviors. Education and Training in Developmental Disabilities, 42(2), s. 209-223.
Tekin-İftar, E. (2018). Eğitim ve davranış bilimlerinde tek-denekli araştırmalar. Ankara: Anı Yayıncılık.
Uluğtekin, N., & Doğru, A. Ö. (2005). Coğrafi bilgi sistemi ve harita: kartografya. Ege CBS Sempozyumu 27, (s. 29).
Uyanık, S. (2006). Karst topoğrafyası kavramlarının gösteri yöntemi ile öğretimi . Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Gazi Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Ankara.
Yaylacı , Z., & Aksoy, B. (2017). Zihinsel yetersizliğe sahip öğrencilere yön bulma becerisinin kazandırılması. Anadolu Kültürel Araştırşalar Dergisi, 1(1), s. 35-50.
İndir
Yayınlanmış
Nasıl Atıf Yapılır
Sayı
Bölüm
Lisans
Telif Hakkı (c) 2026 Anadolu Kültürel Araştırmalar Dergisi
Bu çalışma Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License ile lisanslanmıştır.
