Evlen(e)meyen Yetişkin Çocuklar ve Ebeveynleri: Bireysel Tercihler ve Aile Beklentileri

Yazarlar

DOI:

https://doi.org/10.63556/ankad.v10i2.373

Anahtar Kelimeler:

Bekarlık- Evlilik Kararı- Ebeveyn Tutumları- Aile İlişkileri- Toplumsal Değişim- SPQR- COREQ

Özet

Bu araştırmanın amacı, bireylerin evlen(e)meme kararlarının ardındaki nedenleri, ebeveynlerin tutumları bağlamında analiz etmek ve bekârlık olgusunu aile ilişkileri çerçevesinde çok boyutlu olarak değerlendirmektir. Araştırma, nitel araştırma yöntemlerinden fenomenolojik desen ile tasarlanmıştır. Çalışmanın katılımcılarını, Van kent merkezinde yaşayan evlen(e)memiş 15 kadın, 15 erkek birey ve bu bireylerin anne ve babalarından oluşan 30 ebeveyn oluşturmaktadır. Veriler, yarı yapılandırılmış görüşme formu aracılığıyla toplanmıştır. Araştırma, şeffaflık ve yöntemsel tutarlılığı artırmak amacıyla SRQR (Standards for Reporting Qualitative Research) ve COREQ (Consolidated Criteria for Reporting Qualitative Research) ilkeleri doğrultusunda yürütülmüştür. Bulgular, evlen(e)meme kararlarının kişisel tercihler, ekonomik, duygusal ve toplumsal nedenlerle şekillendiğini göstermektedir. Katılımcılar kariyer, özgürlük ve güvensizlik gibi nedenlerle evliliği ertelemiş veya reddetmiş; ancak yalnızlık, sosyal dışlanma ve gelecek kaygısıyla da karşı karşıyadır. Ebeveynler çocuklarının tercihlerine saygı göstermeye çalışsa da evlilik beklentisini örtük biçimde sürdürmektedir. Elde edilen bulgular evlilik kurumuna ilişkin algı ve beklentilerin toplumsal değişimle birlikte dönüşen bir süreç olduğunu ve bireysel kararların bu dönüşümün bir parçası olarak şekillendiğini ortaya koymaktadır.

Referanslar

Akbaş, M., Sürücü, G. Ş., Köroğlu, C. O. ve Öztürk, M. (2019). Üniversite öğrencilerinin evlilik tutumlarını etkileyen faktörler. Çukurova Medical Journal, 44(1), 93–100. https://doi.org/10.17826/cumj.441022

Akbaş, A. (2024). Türkiye toplumunda evlilik ve aile: Sosyolojik-psikolojik perspektiften yakın ilişkiler. Nosyon: Uluslararası Toplum ve Kültür Çalışmaları Dergisi, 13, 131–153.

Apostolou, M., Sullman, M., Birkás, B., Błachnio, A., Bushina, E., Calvo, F., Costello, W., Dujlovic, T., Hill, T., Lajunen, T. J., Lisun, Y., Manrique-Millones, D., Manrique-Pino, O., Meskó, N., Nechtelberger, M., Ohtsubo, Y., Ollhoff, C. K., Przepiórka, A., Putz, Á., Tagliabue, M., Tekeş, B., Thomas, A., Varella Valentova, J., Correa Varella, M. A., Wang, Y., Wright, P., ve Font-Mayolas (2023). Mating performance and singlehood across 14 nations. Evolutionary Psychology, 21(1), 1–12.

Attepe Özden, S., Tekindal, M., Gedik, T. E., … Erim, F. (2022). Nitel Araştırmaların Rapor Edilmesi: COREQ Kontrol Listesinin Türkçe Uyarlaması. Avrupa Bilim ve Teknoloji Dergisi (35), 522-529. https://doi.org/10.31590/ejosat.976957

Avcı-Çayır, G., Demir, M. ve Vural-Batık, M. (2022). Bekârlığa ilişkin tutum ölçeği: geçerlik ve güvenirlik çalışması, Trakya Eğitim Dergisi, 12(1), 508-521

Avşar, Z. (2017). Toplumsal cinsiyet rolleri bağlamında tarihsel rollerini yitiren erkekliğin çöküşü: Küllerinden ‘yeni erkekliğin’ doğuşu. Kadın Araştırmaları Dergisi, 3(2), 224–241. https://doi.org/10.21798/kadem.20182365990.

Aydoğdu, G. M., Uzun, B., ve Öztürk, D. M. (2019). Ebelik öğrencilerinin evlilik dışı cinsel ilişki hakkındaki görüş ve tutumları. Androloji Bülteni, 21, 97–104.

Band-Winterstein, T., ve Manchik-Rimon, C. (2014). The Experience of Being an Old Never-Married Single: A Life Course Perspective. The International Journal of Aging and Human Development, 78(4), 379–401.

Beck, U. ve Beck Gernsheim, E. (2002). Individualization: Institutionalized Individualism and its Social and Political Consequences. London: Sage Publications.

Civil, B., ve Yıldız, H. (2010). Erkek öğrencilerin cinsel deneyimleri ve toplumdaki cinsel tabulara yönelik görüşleri. Dokuz Eylül Hemşirelik Yüksek Okulu Elektronik Dergisi, 3(2), 58-64.

Çiçek, Z. (2022). Gençlerin aile ve evlilik kurumuna yaklaşımlarının sosyolojik analizi: Pamukkale Üniversitesi Örneği. Uluslararası Akademik Birikim Dergisi, 5(1), 01–11.

DePaulo, B. M. (2006). Singled Out: How singles are stereotyped, stigmatized, and ıgnored, and still live happily ever after. New York: St. Martin’s Press.

DePaulo, B. M., ve Morris, W. L. (2006). The unrecognized stereotyping and discrimination against singles. Current Directions in Psychological Science, 15(5), 251–254.

Ekonomik Kalkınma ve İşbirliği Örgütü [OECD] (2023). SF3.1: Marriage and divorce rates. OECD Family Database.

Evcili, F., Cesur, B., Altun, A., Güçtaş, Z., ve Sümer, H. (2013). Evlilik Öncesi cinsel deneyim: Ebelik bölümü öğrencilerinin görüş ve tutumları. Gümüşhane Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi, 2(4), 486–498.

Erkol, M., Şahin, M., ve Avcı, Ş. (2021). Toplumsal değişimin bir göstergesi olarak gençlerin evliliğe yönelik tutumları. Universal Journal of History and Culture, 3(1), 57–78

Hertel, J., Schütz, A., DePaulo, B. M., Morris, W. L., ve Stucke, T. S. (2007). She’s single, so what? How are singles perceived compared with people who are married?, Zeitschrift für Familienforschung, 19(2), 139–158.

Himawan, K. K. (2020). The single’s struggle: Discovering involuntary singleness in Indonesia Through Gender and Religious Perspectives. The Family Journal, 28(4), 379–389.

Himawan, K. K. (2019). Mengapa menikah? Mencermati makna pernikahan bagi masyarakat Indonesia saat ini [Why marrying? Understanding the meaning of marriage for the contemporary Indonesian society]. S. E. Hafidz ve E. A. Meinarno (Ed), Psikoloji Indonesia içinde (ss. 109–147). Jakarta: Rajagrafindo Persada.

Gazioğlu, E. A. (2006). Genç yetişkinlerin evlilik ve aile hayatına ilişkin görüşlerinin değerlendirilmesi. Marmara Üniversitesi Atatürk Eğitim Fakültesi Dergisi, 23(23), 107–123.

Kasapkara, A., ve Kasapkara, B. (2014). 20–30 yaş grubu bekâr erkeklerin eş seçimine yönelik tutumları ve eşten beklentilerinin bazı demografik değişkenler açısından incelenmesi. Journal of International Social Research, 7(34), 792–800.

Kavas, B. (2018). Kadınlara yönelik evlilik baskısı. Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi, 11(56), 389–397. http://dx.doi.org/10.17719/jisr.20185639012.

Köroğlu, T. (2013). Üniversite gençliğinde evlilik, aile ve boşanma konusundaki düşünce ve görüşleri üzerine sosyolojik bir araştırma: Karabük Üniversitesi örneği (Yayınlanmamış yüksek lisans tezi). Karabük Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Sosyoloji Anabilim Dalı, Karabük.

Kümbetoğlu, B. (2017). Sosyolojide ve antropolojide niteliksel yöntem ve araştırma. İstanbul: Bağlam Yayıncılık.

Lüküslü, D., ve Çelik, K. (2008). Sessiz ve görünmez genç ve kadın ev kızı. Toplum ve Bilim, 112, 101–119.

Lordoğlu, C. (2018). İstanbul’da bekâr kadın olmak. İstanbul: İletişim Yayınları.

Mağara, G. (2019). Yetişkin bekâr kadınların bekârlığa ilişkin algıları (Yayınlanmamış yüksek lisans tezi). Hacettepe Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Ankara.

Özteke Kozan, H. İ., Baloğlu, M., Kesici, Ş. ve Kamer, Z. (2019). Genç kızların evliliğe ilişkin görüşlerinin incelenmesi: Neden evlenirim? Neden evlenmem?, Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 50, 303–323. https://doi.org/10.21764/maeuefd.520263.

Patton, Q. M. (2018). Nitel araştırma ve değerlendirme yöntemleri. Çev., M. Bütün ve S. Beşir Demir. Ankara: Pegem Akademi.

Selek, P. (2008). Akıllı ol. Mutluer, N. (Ed.). Cinsiyet halleri içinde (ss. 220–231). İstanbul: Varlık Yayınları.

Shahrak SP, Brand S, Taghizadeh Z. (2023). Coping with singleness. Womens Midlife Health, 21;9(1):3. doi: 10.1186/s40695-023-00086-1.

Sönmez, B. ve Kantar, A. (2022). Gönüllü bekarlara yönelik kalıpyargılar ölçeği: Ölçek geliştirme, geçerlik ve güvenirlik çalışması. Nesne, 10(25), 523-539. DOI: 10.7816/nesne-10-22-10

Şenol, D. ve Sarıaslan, M. H. (2026). Kırsaldan kente göç sürecinde babalık kimliğinin yeniden inşası. Ahi Evran Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 12(Aile Özel Sayısı), 114-133. https://doi.org/10.31592/aeusbed.1801246

Tekindal, M., Attepe Özden, S., Gedik, T. E., ve Ege, A. (2021). Nitel araştırmaların raporlanmasında standartlar: SRQR kontrol listesinin Türkçe uyarlaması. OPUS International Journal of Society Researches, 18(42), 5425-5443. https://doi.org/10.26466/opus.882177

Tezcan, F. (2021). Damgalanan bir yaşam tarzı olarak bekârlık. Sosyoloji Dergisi, 41-42, 81–115.

Timonen, V. ve Doyle, M. (2013). Life-long singlehood: Intersections of the past and the present. Ageing and Society, 34(10), 1749–1770.

Tokuç, B., Berberoğlu, U., Varol Saraçoğlu, G. ve Çelikkalp, Ü. (2011). Sağlık yüksekokulu öğrencilerinin evlilik dışı cinsel ilişki, istemli düşükler ve kontraseptif kullanımı konusundaki görüşleri. Turkish Journal of Public Health, 9(3), 166–173.

Türk Dil Kurumu (t.y.). Güncel Türkçe Sözlük, https://sozluk.gov.tr/, Erişim Tarihi: 20.02.2026

Türkiye İstatistik Kurumu (2025). İstatistiklerle aile, 2024. https://veriportali.tuik.gov.tr/tr/press/53898, Erişim tarihi: 21.04.2025

Türkiye İstatistik Kurumu (t.y). Medeni Durum, Nüfus İstatistikleri Portalı, https://nip.tuik.gov.tr/?value=MedeniDurumveutm_source=chatgpt.com, Erişim tarihi: 21.04.2025

Türkiye İstatistik Kurumu, (2025). Evlenme ve boşanma istatistikleri 2024. https://veriportali.tuik.gov.tr/tr/press/54194, Erişim tarihi: 08.04.2025

Yazıcı, H. (2019). Evliliğin niteliği olarak evlilikte bireyselleşme ve bütünleşme. Toplum ve Sosyal Hizmet, 30(2), 606–622. https://doi.org/10.33417/tsh.572226.

İndir

Yayınlanmış

2026-05-24

Nasıl Atıf Yapılır

GEZER TUĞRUL, Y. (2026). Evlen(e)meyen Yetişkin Çocuklar ve Ebeveynleri: Bireysel Tercihler ve Aile Beklentileri. Anadolu Kültürel Araştırmalar Dergisi, 10(2), 908–928. https://doi.org/10.63556/ankad.v10i2.373

Benzer Makaleler

<< < 3 4 5 6 7 

Bu makale için ayrıca gelişmiş bir benzerlik araması başlat yapabilirsiniz.