Öğretmenlerin Hizmet İçi Eğitime Yönelik Tutumları ve Mesleki Gelişim Öz Yeterlik Algıları Üzerine Bir İnceleme

Yazarlar

DOI:

https://doi.org/10.63556/ankad.v10i2.375

Anahtar Kelimeler:

Öğretmenler- Hizmet İçi Eğitim- Tutum- Mesleki Gelişim- Özyeterlik

Özet

Bu araştırmada öğretmenlerin hizmet içi eğitime yönelik tutumları ve mesleki gelişim öz yeterlik algıları üzerine bir inceleme yapılması amaçlanmıştır. Araştırma, ilişkisel tarama modeli ile tasarlanmıştır. Araştırmada veri toplama aracı olarak “Öğretmenler için Hizmet-İçi Eğitime Yönelik Tutum Ölçeği” ve “Öğretmenlerin Mesleki Gelişim Öz Yeterlikleri Ölçeği” kullanılmıştır. Araştırmanın örnekleminde 2024-2025 eğitim öğretim yılı bahar döneminde Marmara Bölgesi’nde bir büyük şehrin bir merkez ilçesinde görev yapmakta olan 361 öğretmen bulunmaktadır. Araştırma sonuçlarına göre öğretmenlerin hizmet içi eğitime yönelik tutumları ve mesleki gelişim öz yeterlik algıları yüksek düzeydedir. Öğretmenlerin mesleki gelişim öz yeterlik algıları cinsiyete göre anlamlı şekilde farklılaşırken, hizmet içi eğitime yönelik tutumları, Etkisizliğe Yönelik Tutum alt boyutu kapsamında, cinsiyete göre anlamlı şekilde farklılaşmaktadır. Öğretmenlerin hizmet içi eğitime yönelik tutumları ve mesleki gelişim öz yeterlik algıları lisansüstü eğitim alma durumuna göre anlamlı şekilde farklılaşmaktadır. Mesleki kıdeme göre anlamlı şekilde farklılaşma bulunmamaktadır. Öğretmenlerin hizmet içi eğitime yönelik tutumları ile mesleki gelişim öz yeterlik algıları arasında pozitif yönde ve orta düzeyde anlamlı ilişkiler bulunmaktadır. Öğretmenlerin hizmet içi eğitime yönelik tutumları mesleki gelişim öz yeterlik algılarını pozitif yönde anlamlı şekilde yordamaktadır. Bu bağlamda öğretmenlerin lisansüstü eğitim almaya teşvik edilmelerine yönelik adımlar atılabilir. Öğretmenlerin hizmet içi eğitime yönelik olumlu tutumlar geliştirmelerine zemin hazırlayacak faaliyetler gerçekleştirilebilir.

Referanslar

Ainsworth, B. A. (1976). Teachers talk about inservice education. Journal of Teacher Education, 27(2), 107-109. https://doi.org/10.1177/002248717602700205

Akar, E. Ö. (2007). Biyoloji öğretmenlerinin hizmetiçi eğitim ihtiyaçları ve gözlemlenen bölgesel farklılıklar. Eğitim ve Bilim, 32(143). 68-79.

Arıbaş, S., Kartal, Ş., & Çağlar, İ. (2012). İngilizce öğretmenlerinin hizmet içi eğitim faaliyetlerine ilişkin görüşleri. Milli Eğitim, 195, 100-117.

Aslan, O., Şenel Zor, T., & Tamkavas Cicim, E. (2015). Okul öncesi öğretmenlerinin fen eğitimine yönelik görüşlerinin ve hizmetiçi eğitim ihtiyaçlarının belirlenmesi. Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi, 8(40), 519-530.

Ayvacı, H. Ş., Bakıcı, H., & Yıldız, M. (2014). Fen bilimleri öğretmenlerinin hizmet içi eğitim uygulamalarına ilişkin görüşleri ve beklentileri. Amasya Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 3(2), 357-383.

Azdir, M. (2021). Mesleki gelişim çerçevesinde gerçekleştirilen hizmet içi eğitim çalışmalarının öğretmen niteliğine olan etkisinin değerlendirilmesi. (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü.

Bağ, C., & Çeviker Ay, Ş. (2017). Okul öncesi öğretmenlerinin öğretmen yeterlikleri ve hizmet içi eğitim ihtiyaçları. AİBÜ Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 17(1), 289-312.

Balta, N., Arslan, M., & Duru, H. (2015). The effect of in-service training courses on teacher achievement: A meta-analysis study. Journal of Education and Training Studies, 3(5), 254-263. http://dx.doi.org/10.11114/jets.v3i5.1037

Bandura, A. (1997). Self-efficacy: The exercise of control. W.H. Freeman.

Bulut, R. (2023). Hizmet içi eğitimin sınıf öğretmenlerinin mesleki gelişim ve öğrenmeye yönelik tutumları üzerine etkisi. (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi Lisansüstü Eğitim Enstitüsü.

Camuzcu, S., & Duruhan, K. (2011). İlköğretim öğretmenlerinin öğretme-öğrenme süreciyle ilgili hizmet-içi eğitim ihtiyaçları. E-İnternational Journal of Educational Research, 2(1), 15-29.

Candy, P. C. (1991). Self-direction for lifelong learning. Jossey-Bass.

Cingel Bodinet, J. Pedagogies of the futures: Shifting the educational paradigms. Eur J Futures Res 4, 21. https://doi.org/10.1007/s40309-016-0106-0

Clarkson, J. J., Tormala, Z. L., & Rucker, D. D. (2008). A new look at the consequences of attitude certainty: The amplification hypothesis. Journal of Personality and Social Psychology, 95(4), 810–825. https://doi.org/10.1037/a0013192

Çelen, Ü., Kösterelioğlu, İ., & Kösterelioğlu, M. A. (2016). Öğretmenlerin hizmet içi eğitime katılmaya yönelik tutum ve beklentilerine ilişkin durum değerlendirmesi. Journal of Human Sciences, 13(3), 3696-3710. https://doi.org/10.14687/jhs.v13i3.3955

Çelikten, Ş., Şanal, M., & Yeni, Y. (2018). Attitudes of teachers towards in-service training activities: A gender-based analysis. Education and Science, 43(195), 59-78.

Durmaz, M. (2023). Din kültürü ve ahlak bilgisi öğretmenlerinin mesleki gelişim öz yeterliklerinin incelenmesi. (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.

Dündar, E. (2021). Teknopedagojik alan bilgisi (tpab) hizmet içi eğitiminin coğrafya öğretmenlerine etkisi ve öğrenci başarısına yansımalar. (Yayımlanmamış doktora tezi). Gazi Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü.

Eagly, A. H., & Chaiken, S. (1993). The psychology of attitudes. Harcourt Brace College Publishers.

Erçetin, Ş. Ş., & Bisaso, R. (2016). The influence of changing paradigms on educational management and school administration. S. Ş. Erçetin (Ed.) in Applied chaos and complexity theory in education (pp. 1–19). IGI Global.

Ertmer, P. A., & Ottenbreit-Leftwich, A. T. (2010). Teacher technology change: How knowledge, confidence, beliefs, and culture intersect. Journal of Research on Technology in Education, 42(3), 255–284. https://doi.org/10.1080/15391523.2010.10782551

Friedman, A. L., & Phillips, M. (2004). Continuing professional development: developing a vision. Journal of Education and Work, 17(3), 361–376. https://doi.org/10.1080/1363908042000267432

Guskey, T. R. (2002). Professional development and teacher change. Teachers and Teaching: Theory and Practice, 8(3), 381–391. https://doi.org/10.1080/135406002100000512

Güdücü, A. ve Çemrek, F. (2022). Sandıklı ilçesinde görev yapan öğretmenlerin mesleki gelişim öz yeterliklerinin belirlenmesi. JRES, 9(2), 280-296. https://doi.org/10.51725/etad.1216475.

Harris, B. (1989). In-service education for staff development. Boston: Allyn and Bacon.

Hsu, J. C. (1996). Multiple comparisons: Theory and methods. Chapman & Hall/CRC.

Işık, M. (2023). Profesyonel öğrenme ve mesleki gelişim. Nobel Bilimsel.

İnce, M., Karataş, S., & Çiftçi, A. (2019). Branş öğretmenlerinin hizmet içi eğitim ihtiyaçlarına ilişkin görüşleri. OPUS, 11(18), https://doi.org/10.26466/opus.563913

Karadağ, R. (2015). Sınıf öğretmenlerinin Türkçe öğretimine yönelik hizmet içi eğitimlere ilişkin görüşleri ve hizmet içi eğitim gereksinimleri. İnönü Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 16(3), ss.33-50. https://doi.org/10.17679/iuefd.16380134

Karasolak, K., Tanrıseven, I., & Yavuz-Konakman, G. (2013). Öğretmenlerin hizmetiçi eğitim etkinliklerine ilişkin tutumlarının belirlenmesi. Kastamonu Eğitim Dergisi, 21(3), 997-1010.

Karasu, N., Aykut, Ç., & Yılmaz, B. (2014). Zihin engelliler öğretmenlerinin hizmet içi eğitim ihtiyaçlarının belirlenmesi. Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Özel Eğitim Dergisi, 15(1), 41-53.

Kline, R. B. (2011). Principles and practice of structural equation modeling. The Guilford Press.

Malika, N., & Salah, L. (2021). EFL Teachers’ attitudes towards the offered in-service teachers training seminars. Algerian Journal of Research and Studies, 4(3), 753-766.

Maslach, C., & Leiter, M. P. (2016). Understanding the burnout experience: Recent research and its implications for psychiatry. World Psychiatry, 15(2), 103–111. https://doi.org/10.1002/wps.20311

Mercier J., Pugh, K., Singh, N.C. and Vickers, E.A. (eds.) Reimagining education: The international science and evidence‑based education assessment (pp. 520-582). Springer. https://doi.org/10.56383/YUDJ7139

Metin, M. (2010). Fen ve teknoloji öğretmenleri için hazırlanan performans değerlendirmeye yönelik hizmet içi eğitim kursunun etkililiği. (Yayımlanmamış doktora tezi).Karadeniz Teknik Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü.

Metin, M., & Özmen, H. (2010). Fen ve teknoloji öğretmenlerinin performans değerlendirmeye yönelik hizmet içi eğitim (hie) ihtiyaçlarının belirlenmesi. Kastamonu Eğitim Dergisi, 18(3), 819-838.

Milli Eğitim Bakanlığı. (2022). Hizmet içi eğitim faaliyetleri kılavuzu. Milli Eğitim Bakanlığı Öğretmen Yetiştirme Genel Müdürlüğü.

Milli Eğitim Bakanlığı. (2024). Hizmet içi eğitim enstitüleri. https://oygm.meb.gov.tr/www/hizmetici-egitim-enstituleri tanitim/icerik/633?utm_source=chatgpt.com (Erişim tarihi: 08.05.2025)

OECD. (2009). Creating effective teaching and learning environments: First results from TALIS. OECD Publishing. https://doi.org/10.1787/9789264068780-en

Önen, F., Mertoğlu, H., Saka, M., & Gürdal, A. (2009). Hizmet içi eğitimin öğretmenlerin öğretim yöntem ve tekniklerine ilişkin bilgilerine etkisi: Öpyep Örneği. Ahi Evran Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 10(3), 9-23.

Parlak, M. (2023). Öğretmenlerin hizmetiçi eğitim etkinliklerine ilişkin tutumlarının incelenmesi. İnternational Social Sciences Studies Journal, 9(109), 6228-6228. http://dx.doi.org/10.29228/sssj.68723

Pinar, W. A., et al. (2022). Curriculum and pedagogy in a changing world. In Duraiappah, A.K., van Atteveldt, N.M., Borst, G., Bugden, S., Ergas, O., Gilead, T., Gupta, L.,

Saban, A. (2000). Hizmet içi eğitimde yeni yaklaşımlar. Milli Eğitim Dergisi, 1(145), 25-27.

Saiti, A., & Saitis, C. (2006). In-service training for teachers who work in full-day schools –evidence from Greece. European Journal of Teacher Education, 29(4), 455–470. https://doi.org/10.1080/02619760600944779

Salihoğlu, M., & Yayla, A. (2023). Hizmet içi eğitimlerin öğretmen niteliğine olan etkisinin değerlendirilmesi. Ahi Evran Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi (AEÜSBED), 9(1), 134-153.

Serin, M. K., & Korkmaz, İ. (2014). Sınıf öğretmenlerinin hizmet içi eğitim ihtiyaçlarının analizi. Ahi Evran Üniversitesi Kırşehir Eğitim Fakültesi Dergisi, 15(1), 155-169.

Shahmohammadi, N. (2013). The effect of in-service training courses on the teacher’s attitude and performance. International Letters of Social and Humanistic Sciences, 19, 183-191.

Şen, B. (2011). Okul öncesi öğretmenlerinin mesleki doyumları ve hizmet içi eğitim ihtiyaçları üzerine bir araştırma (Uşak ili örneği). [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimleri Enstitüsü.

Şişman, M. (1999). Öğretmenliğe giriş. Pegem Akademi Yayıncılık.

Taşdemir, F. (2014). Analyzing the attitudes of teachers towards in-service trainings according to various variables. Procedia-Social and Behavioral Sciences, 116, 884–887.

Thorsnes, J., Rouhani, M., & Divitini, M. (2020). In-service teacher training and self-efficacy. In: Kori, K., Laanpere, M. (eds) Informatics in schools: Engaging learners in computational thinking (p. 1-12). Springer, Cham. https://doi.org/10.1007/978-3-030-63212-0_13

Tschannen-Moran, M., & Hoy, A. W. (2001). Teacher efficacy: Capturing an elusive construct. Teaching and Teacher Education, 17(7), 783–805. https://doi.org/10.1016/S0742-051X(01)00036-1

Türk Dil Kurumu (2025a). Hizmet içi eğitim nedir? https://sozluk.gov.tr/

Türk Dil Kurumu (2025b). Tutum nedir? https://sozluk.gov.tr/

Uşun, S., & Cömert, D. (2003). Okul öncesi öğretmenlerinin hizmet içi eğitim gereksinimlerinin belirlenmesi. G.Ü. Gazi Eğitim Fakültesi Dergisi, 23(2), 125-138.

Uzorka, A., Kalabuki, K., & Odebiyi, O. A. (2024). The effectiveness of in-service teacher training programs in enhancing teaching quality and student achievement. Forum for Education Studies, 2(3), 1465. https://doi.org/10.59400/fes.v2i3.1465

Veenman, S., Van Tulder, M., & Voeten, M. (1994). The impact of inservice training on teacher behaivor. Teaching & Teacher Education. 10(3), 303-317. https://doi.org/10.1016/0742-051X(93)E0001-8

Yamaçlı, S. (2020). Fen bilimleri öğretmenlerinin kapsayıcı eğitim bağlamında aldıkları hizmet içi eğitimlerin ders tasarımlarına etkisi. (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Trabzon Üniversitesi Lisansüstü Eğitim Enstitüsü.

Yaman, S., & Tekin, S. (2010). Öğretmenler için hizmet-içi eğitime yönelik tutum ölçeği geliştirilmesi. Bayburt Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 5(I-II), 76-88.

Yavuzcan, Ş. N. (2023). Öğretmenlerin denetime ilişkin tutumlarının mesleki gelişim öz yeterliklerine etkisi (Yayınlanmamış yüksek lisans tezi). Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.

Yenen, E. M., & Kılınç, H. H. (2021). Öğretmenlerin mesleki gelişim öz yeterlikleri ölçeği geçerlik ve güvenirlik çalışması. Türkiye Sosyal Araştırmalar Dergisi, 25(2), 455-46.

You, H., Park, S., Hong, M., & Warren, A. (2025). Unveiling effectiveness: A meta-analysis of professional development programs in science education. Journal of Research in Science Teaching. 62(4), 971–1005. https://doi.org/10.1002/tea.2198

İndir

Yayınlanmış

2026-05-24

Nasıl Atıf Yapılır

AYTAÇ, A. (2026). Öğretmenlerin Hizmet İçi Eğitime Yönelik Tutumları ve Mesleki Gelişim Öz Yeterlik Algıları Üzerine Bir İnceleme. Anadolu Kültürel Araştırmalar Dergisi, 10(2), 821–842. https://doi.org/10.63556/ankad.v10i2.375

Benzer Makaleler

1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 > >> 

Bu makale için ayrıca gelişmiş bir benzerlik araması başlat yapabilirsiniz.