Ortaokul Matematik Derslerinde Kaynaştırma Eğitimi: Öğretmen Perspektifinden Nitel Bir Çalışma

Yazarlar

DOI:

https://doi.org/10.63556/ankad.v10i2.418

Anahtar Kelimeler:

Kaynaştırma eğitimi,- ortaokul matematik dersi,- matematik öğretmenleri- nitel araştırma

Özet

Araştırmada, ortaokul matematik öğretmenlerinin kaynaştırma eğitimine ilişkin bakış açılarını belirlemek amaçlanmıştır. Araştırmanın katılımcıları 2025-2026 eğitim öğretim döneminin güz yarıyılında Ankara ili Çankaya ve Mamak ilçelerinden amaçlı örnekleme yöntemlerinden biri olan ölçüt örnekleme yöntemine uygun olarak seçilmiş 19 ortaokul matematik öğretmeninden oluşturmaktadır. Araştırmanın verileri araştırmacı tarafından oluşturulan ‘ortaokul matematik dersinde kaynaştırma eğitimine yönelik öğretmen görüşleri formunda’ yer alan yarı yapılandırılmış sorularla elde edilmiştir. Matematik öğretmenlerinden elde edilen veriler içerik analiz yöntemi ile çözümlenmiştir. Araştırmanın sonuçlarına bakıldığında katılımcıların matematik derslerinde kaynaştırma eğitimine ilişkin perspektiflerinin ‘kaynaştırma öğrencileri için BEP’, ‘BEP’in uygulanmasında yaşananlar’, ‘ders dışı saatlerde çalışma yapma’, ‘matematik konularına eşit ağırlık verme’, ‘bireysel olarak kaynaştırma öğrencileri için yapılanlar’, ‘kaynaştırma öğrencileri için kullanılan yöntem ve teknikler’ ve ‘kaynaştırma eğitimi alan öğrencilerin değerlendirmeleri’ şeklinde kategorilerden oluştuğu belirlenmiştir. Tüm bu sonuçlardan hareketle matematik öğretmenlerinin derslerinde yapacakları kaynaştırma eğitimlerinde mümkün olduğunca bireysel farklılıklara odaklanarak etkinlik temelli ders işlemeleri, daha çok günlük hayatta kullanılabilecek matematik konularına ağırlık vermeleri ve öğrencilerin öğrenme sürecini değerlendirmekten yana olmaları önerilmektedir.

Referanslar

Akçamete, G. (2015). Özel gereksinimi olan çocuklar. Ankara: Kök.

Akman, B., Mercan Uzun, E., & Yazıcı, D. N. (2018). Okul öncesi öğretmen ve öğretmen adaylarının kaynaştırmaya yönelik görüşlerinin karşılaştırılması. Mersin Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 14(1), 96-114. https://doi.org/10.17860/mersinefd.305108

Aktan, O., & Budak, Y. (2021). Kaynaştırma eğitimi uygulamalarında matematik dersinde takım destekli bireyselleştirme tekniğinin kullanılmasına yönelik öğretmen görüşlerinin değerlendirilmesi. Marmara Üniversitesi Atatürk Eğitim Fakültesi Eğitim Bilimleri Dergisi, 53(53), 69-96. https://doi.org/10.15285/maruaebd.732256

Altıntaş, E., İlgün, Ş., & Uygun, S. (2021). İlköğretim matematik öğretmenlerinin özel eğitim dersi ve kaynaştırma yoluyla matematik eğitimi hakkındaki görüşleri. Uşak Üniversitesi Eğitim Araştırmaları Dergisi, 7(3), 21-38. https://doi.org/10.29065/usakead.1020053

Ataman, A. (1996). Öğretmen yetiştiren eğitim fakültelerine öğretim elemanı yetiştirilmesi ve eğitimde toplam kalite yönetimi. Yeni Türkiye (Eğitim Özel Sayısı), 2(7), 382-389.

Avcı, G., & Sakallı Demirok, M. (2022). Sınıfında özel gereksinimli öğrencisi bulunan farklı branşlarda görev yapan ortaokul öğretmenlerinin kaynaştırma eğitimine ilişkin görüşleri. Uluslararası Anadolu Sosyal Bilimler Dergisi, 6(2), 501-520. https://doi.org/10.47525/ulasbid.1033233

Avcıoğlu, H. (2011). Zihin engelliler sınıf öğretmenlerinin bireyselleştirilmiş eğitim programı (BEP) hazırlamaya ilişkin görüşleri. Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Özel Eğitim Dergisi, 12(1), 39-53. https://doi.org/10.1501/Ozlegt_0000000156

Başkale, H. (2016). Nitel araştırmalarda geçerlik, güvenirlik ve örneklem büyüklüğünün belirlenmesi. Dokuz Eylül Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi Elektronik Dergisi, 9(1), 23-28. https://izlik.org/JA73MH48CD

Büyükköse, D. & Çolaklıoğlu, O. (2025). Matematik öğretmeni adaylarının kapsayıcı eğitim hakkında görüşleri. Kocaeli Üniversitesi Eğitim Dergisi, 8(2), 783-802.

Büyüköztürk, Ş., Kılıç-Çakmak, E., Akgün, Ö. E., Karadeniz, Ş., & Demirel, F. (2010). Bilimsel araştırma yöntemleri. (7. Baskı). Pegem.

Calrberg, C., & Kavale, K. (1980). The efficacy of special versus regular class placement for exceptional children. Journal of Special Education, 14(3), 295-309.

Chander, R. (2016). Attitudes of teachers and students towards mainstreaming. International Journal of Research in Social Sciences, 6(2), 381-394.

Clarke, B. & Faragher, R. (2015). Inclusive practices in the teaching of mathematics: Supporting the work of effective primary teachers. Erişim tarihi: 21.12.2025 https://eric.ed.gov/?id=ED572439 21

Çuhadar, Y. (2006). İlköğretim 1-5 sınıflarda kaynaştırma eğitimine tabi olan öğrenciler için bireyselleştirilmiş eğitim programlarının hazırlanması, uygulanması, izlenmesi ve değerlendirilmesi ile ilgili olarak sınıf öğretmenleri ve yöneticilerin görüşlerinin belirlenmesi. Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Zonguldak Karaelmas Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Zonguldak.

Esmonde, I. (2009). Ideas and identities: Supporting equity in cooperative mathematics learning. Review of Educational Research, 79(2), 1008–1043.

Fazlı, B. (2022). Kaynaştırma öğrencilerinin eTwinning projelerine dahil edilmesi: Bir fenomenoloji çalışması. Babür, 1, 115-128. https://izlik.org/JA63GD43TJ

Freeman, S., & Alkin, M. (2000). Academic and social attainments of children with mental retardation in general education and special education settings. Remedial and Special Education, 21(1), 3-18.

Glesne, C. (2012). Nitel araştırmaya giriş. A. Ersoy ve P. Yalçınoğlu (Çev. Ed.). Ankara: Anı.

Gök, G. & Erbaş, D. (2011). Okulöncesi eğitimi öğretmenlerinin kaynaştırma eğitimine ilişkin görüşleri ve önerileri, International Journal of Early Childhood Special Education, 3(1), 66-87. https://izlik.org/JA93PR37JT

Greenstein, S. & Baglieri, S. (2018). Imagining mathematical thinking for inclusive curriculum: A conversation, Investigations in Mathematics Learning, 10(3), 133-144. https://doi.org/10.1080/19477503.2018.1467091

Güleryüz, Ş. O. (2009). Kaynaştırma eğitimine devam eden engelli öğrencilerin akranları ile ilişkilerinde karşılaştıkları sorunların değerlendirilmesi. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi. Selçuk Üniversitesi, Sosyal Bilimleri Enstitüsü, Konya.

Güven, D. (2009). İlköğretimde kaynaştırma uygulamalarına katılan zihinsel yetersizliği olan öğrencilerin başarılarının değerlendirilmesine ilişkin öğretmen görüşleri. Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Anadolu Üniversitesi, Eğitim Bilimleri, Eskişehir.

Hacısalihoğlu-Karadeniz, M. (2017). Öğretmen adaylarının özel eğitim ve kaynaştırma eğitiminde matematik uygulamalarına ilişkin görüşleri. Kalem Eğitim ve İnsan Bilimleri Dergisi, 7(1), 119-158.

Hacısalihoğlu-Karadeniz, M. (2019). Öğretmen adaylarının matematiksel becerilere uyarlanan öğretimsel etkinlikleri kaynaştırma öğrencisine uygulanması sürecine bir bakış. İnönü Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 20(3), 1021-1041. https://doi.org/10.17679/inuefd.427710

Hacısalihoğlu-Karadeniz, M., Şen, H., & Akar, Ü. (2015). Kaynaştırma eğitimi süreci: Sınıf içi matematik uygulamaları. Milli Eğitim Dergisi, 45(207), 169-188. https://izlik.org/JA62WR82KN

Hannula, M. S., Maijala, H., Pehkonen, E., & Nurmi, A. (2005). Gender comparisons of pupils’ self-confidence in mathematics learning. NOMAD Nordic Studies in Mathematics Education, 10(3-4), 29–42. https://doi.org/10.7146/nomad.v10i3-4.147166

Hauwadhanasuk, T., Karnas, M., & Zhuang, M. (2018). Inclusive education plans and practices in China, Thailand, and Turkey. Educational Planning, 25(1), 29-48.

İlik, Ş.Ş, & Deniz, S. (2020). Farklı branşlardan öğretmen adaylarının öğretmenlik uygulaması sırasında kaynaştırma uygulamalarına ilişkin gözlemleri. Kastamonu Education Journal, 28(1), 338-351. https://doi.org/10.24106/kefdergi.3611

Johnson, L. J., & Pugach, M. C. (1990). Classroom teachers' views of intervention strategies for learning and behavior problems: Which are reasonable and how frequently are they used? The Journal of Special Education, 24(1), 69-84.

Kasap-Erdal, D., Yazgan-Sağ, G., & Argün, Z. (2023). Kaynaştırma sınıflarında öğretim ile ilgili uygulamaların incelenmesi: Ortaokul matematik öğretmenleri örneği. Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Özel Eğitim Dergisi, 24(1), 1-17. https://doi.org/10.21565/ozelegitimdergisi.947139

Kırcaali İftar, G. & Batu, S. (2005). Kaynaştırma. Kök.

Kuş, S., & Gökbulut, Y. (2021). Kaynaştırma ve matematik öğretimi hakkındaki öğretmen görüşleri. Türkiye Bilimsel Araştırmalar Dergisi, 6(2), 345-358.

Lange, T. (2009). Difficulties, meaning and marginalisationin mathematics learningas seen through children's eyes. Institut for Uddannelse, Læring og Filosofi, Aalborg Universitet.https://vbn.aau.dk/ws/portalfiles/portal/5495211 05/PHD_9788791543722 _Troels_Lange.pdf

Lincoln, Y. & Guba, E. (1985). Naturalistic inquiry. Sage.

Maag, J. W. (2005). Social skills training for youth with emotional and be-havioral disorders and learning disabilities: Problems, conclusions, and. Exceptionality, 13, 155-172.

Mcintosh, R., Vaughn, S., Schumm, J. S., Haager, D., & Lee, O. (1993). Observations of students with learning disabilities in general education classrooms. Exceptional Children, 60(3), 249-261.

Merriam, S. B. (2013). Araştırmanın desenlenmesi ve örneklem seçimi (Çev. S. Turan ve D. Yılmaz), S. Turan (Çev. Ed.), Nitel Araştırma Desen ve Uygulama İçin Bir Rehber içinde, (s.55-82). Nobel.

Mcleskey, J., & Waldron, N. L. (2002). Inclusion and school change: Teacher perceptions regarding curricular and ınstructional adaptations. Teacher Education and Special Education: The Journal of the Teacher Education Division of the Council for Exceptional Children, 25 (1), 41-54.

Özaydın, L., & Çolak, A. (2011). Okul öncesi öğretmenlerinin kaynaştırma eğitimine ve okul öncesi eğitimde kaynaştırma eğitimi hizmet içi eğitim programına ilişkin görüşleri. Kalem Eğitim ve İnsan Bilimleri Dergisi, 1(1), 189-226.

Pavri, S. & Luftig, R. (2000). The social face of inclusive education: Are students with learning disabilities really included in the classroom? Preventing School Failure, 45, 8-14.

Rolim, C. L. A., Lima, S. M. A., & Lagares, R. (2017). Atividade docente em contexto inclusıvo: Um olhar sobre o ensino de matemática. HOLOS, 2, 229–238.

Roos, H. (2019). Inclusion in mathematics education: An ideology, a way of teaching, or both? Educ Stud Math 100, 25–41. https://doi.org/10.1007/s10649-018-9854-z

Salend, S.J., & Garrick-Duhaney, L. M. (1999). The impact of inclusion on students with and without disabilities and their educators. Remedial and Special Education, 20(2), 114-126.

Saraç, T. & Çolak, A. (2012). Kaynaştırma uygulamaları sürecinde ilköğretim sınıf öğretmenlerinin karşılaştıkları sorunlara ilişkin görüş ve önerileri. Mersin Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 8(1), 13-28. https://izlik.org/JA97JM85JH

Sanır, H. (2009). Kaynaştırma eğitimine devam eden öğrencilerin akademik öğrenme ile ilgili karşılaştıkları sorunların öğretmen ve aile görüşleri açısından değerlendirilmesi. Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Selçuk Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Konya.

Schumm, J. S., & Vaughn, S. (1991). Making adaptations for mainstreamed students: General classroom teachers’ perspectives. RASE: Remedial & Special Education, 12(4), 18-27.

Sebti, L., & Iqtadar, S. (2025). I still want to challenge my special ed kids, but ı don't know how! Secondary teachers' perceptions and practices of inclusive math and science education in the united states. Journal of Research in Special Educational Needs, 25(4), 930-944. https://awspntest.apa.org/doi/10.1111/1471-3802.70021

Söğüt, D. A., & Deniz, S. (2018). Sınıf öğretmenlerinin bireyselleştirilmiş eğitim programı (BEP) hazırlamada karşılaştıkları güçlükler ve kaynaştırma uygulamalarına ilişkin görüşlerinin değerlendirilmesi. Erzincan Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 20(2), 423-443. https://doi.org/10.17556/erziefd.402532

Sucuoğlu, B., & Kargın, T. (2006). İlköğretimde kaynaştırma uygulamaları yaklaşımlar yöntemler teknikler. Morpa.

Sullivan, P., Zevenbergen, R., & Mousley, J. (2003). The contexts of mathematics tasks and the context of the classroom: Are we including all students? Mathematics Education Research Journal, 15(2), 107–121. doi.org/10.1007/BF03217373

Sun, M. (2025). Cultivating inclusive math classrooms: A reflective journey of teaching students with special needs. The Asian Educational Therapist, 3(3), 17-22.

Şimşek, Ü. & Kılcan, B. (2019). Inclusive education through the eyes of teachers International Journal of Psychology and Educational Studies, 6(3), 29‐39. https://doi.org/10.17220/ijpes.2019.03.004

United Nations Educational, Scientific and Cultural Organization (UNESCO) (1994). The salamanca statement and framework for action on special needs education. Erişim tarihi: 12.12.2025 https://unesdoc.unesco.org/ark:/48223/pf0000098427

Yaşar, A. & Kara, A. (2024). Ortaokul öğretmenlerinin kaynaştırma eğitimine ve öğretmenlik mesleğine yönelik tutumları. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 21(3) 1199–1213. https://doi.org/10.33437/ksusbd.1437719

Yıkmış, A. (2005). Etkileşime dayalı matematik öğretimi. Ankara: Kök.

Yıldırım, A. & Şimşek, H. (2011). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri (8. Baskı). Seçkin.

İndir

Yayınlanmış

2026-05-24

Nasıl Atıf Yapılır

KILCAN, T. (2026). Ortaokul Matematik Derslerinde Kaynaştırma Eğitimi: Öğretmen Perspektifinden Nitel Bir Çalışma. Anadolu Kültürel Araştırmalar Dergisi, 10(2), 1117–1133. https://doi.org/10.63556/ankad.v10i2.418

Benzer Makaleler

<< < 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 > >> 

Bu makale için ayrıca gelişmiş bir benzerlik araması başlat yapabilirsiniz.