Pedagojik Bir Model Olarak Wunderkammer’in Yeniden Yapılandırılması ve Tasarım Odaklı Bir Ders Projesi

Yazarlar

DOI:

https://doi.org/10.63556/ankad.v10i3.477

Anahtar Kelimeler:

Wunderkammer- cabinet of curiosities- tasarım odaklı öğrenme- tasarım pedagojisi- wunderkammer tasarımı

Öz

Bu araştırma, Wunderkammer yaklaşımının tasarım odaklı öğrenme bağlamında pedagojik bir model olarak uygulanabilirliğini incelemeyi amaçlamaktadır. Tarihsel olarak 16. yüzyıldan itibaren Avrupa’da ortaya çıkan Wunderkammer uygulaması, doğa, sanat, bilim, coğrafya ve teknoloji gibi alanlara ait nesnelerin bir arada yer aldığı, sergilendiği heterojen koleksiyon ve sergileme mekânları olarak bilinir. Kökenleri erken modern döneme uzanan Wunderkammer yaklaşımı, 20. yüzyıldan günümüze sanat ve tasarım alanındaki çağdaş pratiklerde yeniden yorumlanmaktadır. Bu çalışma, söz konusu tarihsel modeli, çağdaş referanslar kapsamında tasarım eğitimi içinde deneysel ve deneyimsel bir öğrenme yöntemi olarak yeniden ele almaktadır.
Çalışma, 2025-2026 akademik yılında Kütahya Dumlupınar Üniversitesi Spor Bilimleri Fakültesi, Rekreasyon Bölümü bünyesinde yürütülen Tiyatro ve Sahne Teknikleri dersi kapsamında gerçekleştirilen uygulama sürecine dayanmaktadır. Ders kapsamında öğrenciler, Wunderkammer tasarımının temel prensipleri ve çağdaş yaratıcı öğrenme süreci doğrultusunda bireysel tasarım uygulamaları geliştirmişlerdir. Uygulama sonucunda birinci ve ikinci öğretim öğrencilerinin katılımıyla toplam seksen özgün Wunderkammer tasarımı üretilmiştir. Ortaya çıkan çalışmalar, tasarım pedagojisi bağlamında yaratıcılık, tasarım projesi geliştirme becerisi, tematik çeşitlilik, mekânsal kurgu ve nesne temelli anlatı üretimi açısından dikkat çekici düzeyde bireysellik ve özgünlük ortaya koymuştur. 
Bu bağlamda, Wunderkammer uygulamasının disiplinlerarası ölçekte tasarım odaklı öğrenme yaklaşımı içinde öğrencilerin yaratıcı düşünme, kavramsal ilişki kurma, bireysel mikro-evrenler inşa etme ve mekânsal tasarım becerilerini geliştiren etkili bir öğrenme modeli sunduğunu göstermektedir. Ayrıca, çalışma Wunderkammer’in sanat ve tasarım eğitiminde uygulanabilir alternatif bir pedagojik yöntem olarak işlev görebileceğini ortaya koymaktadır.

Yazar Biyografisi

  • Selma KOZAK, Dumlupınar Üniversitesi

    Selma Kozak, akademisyen, grafik tasarımcı ve çok disiplinli bir sanatçıdır. 2011 yılında Türkiye, Kütahya Dumlupınar Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesi Grafik Tasarım Bölümü’nden mezun olmuştur. 2022 yılında, Dokuz Eylül Üniversitesi Güzel Sanatlar Enstitüsü’nde “21. Yüzyıl Postmodernizmi Bağlamında Çevresel Grafik Tasarım ve Kamusal Enstalasyon” başlıklı doktora tezini tamamlamıştır. 2019–2020 yılları arasında doktora araştırmalarını, Yale Üniversitesi, Yale School of Art, Grafik Tasarım (MFA) Bölümü’nde Misafir Araştırmacı olarak yürütmüş ve bu süreçte Prof. Sheila Levrant de Bretteville’in danışmanlığında çalışmıştır. Bu araştırma döneminde, kamusal enstalasyonu olan “Things Inside Me / Gaslighting” (2019) New Haven, Connecticut’ta sergilenmiş; daha sonra Nasty Women Connecticut davetiyle Long Wharf Theatre, New Haven’da ikinci kez gösterilmiştir. Son dönem çalışmaları ve yayınları, kamusal enstalasyonlar, enstalasyon tasarımı ve sanatı, sergi tasarımı, çevresel grafik tasarım, grafik tasarım, feminist tasarım, yeni medya ile dijital uygulamalar ve enstalasyonlar üzerine odaklanmaktadır. Ayrıca, güncel araştırma ve yayınları posthümanizm ve posthümanist tasarımı kapsamaktadır.

         

Referanslar

Arellano, J. (2010). From the Space of the Wunderkammer to Macondo's Wonder Rooms: The Collection of Marvels in Cien Años de soledad. Hispanic Review, Vol. 78, No. 3 (Summer), pp. 369-386.

Brenninkmeyer, D. (2017). Rudolf II”S “Wunderkammer” And Fascination With The Exotic. Dorotheum, 6 April. https://www.dorotheum.com/en/b/rudolf-iis-wunderkammer-and-fascination-with-the-exotic/

Bleichmar, D. (2012). Learning to Look: Visual Expertise across Art and Science in Eighteenth-Century France. Eighteenth-Century Studies, Vol. 46, No. 1 (FALL 2012), pp. 85-111.

Friehs, J. T. (t.y). Die Kunst- und Wunderkammer Rudolfs II. Die Welt der Habsburger. https://www.habsburger.net/de/kapitel/die-kunst-und-wunderkammer-rudolfs-ii

Galambosova, C. (2025). What Is a Wunderkammer? Best Cabinets of Curiosities. Daily Art Magazine, 23 June. https://www.dailyartmagazine.com/cabinets-of-curiosities/

Graham, M. (2014). The Meditation Collection Space. Visual Arts Research, Vol. 40, No. 1 (Summer), pp. 49-53.

Gorodetsky, T. (2025). What is a Cabinet of Curiosities? Wunderkammer, Kunstkammer and Beyond. M.S. Rau, 27 January. https://rauantiques.com/blogs/canvases-carats-and-curiosities/what-is-a-cabinet-of-curiosities-wunderkammer-kunstkammer-and-beyond?srsltid=AfmBOopeL1fLF8dcUzEI78FryiwPKnm_7g4sooYEYfChmuarLgenKfQ0

Giudici, M. S. (2015). From Theater of Memory to Framework for Memories: John Soane’s Museums. Perspecta, Vol. 48, pp. 88-103.

Gouault, N. (2024). Cabinets of curiosities and the Wunderkammer of Rudolf II in Prague. Europeana Foundation, 27 November. https://www.europeana.eu/en/stories/cabinets-of-curiosities-and-the-wunderkammer-of-rudolf-ii-in-prague

Kunst- und Wunderkammern. (2025). Kunst- und Wunderkammern. http://www.kunstkammer.at/

Kolb, A. Y., & Kolb, D. A. (2005). Learning styles and learning spaces: Enhancing experiential learning in higher education. Academy of Management Learning & Education, Vol. 4, No. 2. pp. 193-212.

Listri, M. (2024). Cabinet of Curiosities. Taschen.

MoMA. (2026). Box in a Valise (From or by Marcel Duchamp or Rrose Sélavy)1935-41. The Museum of Modern Art. https://www.moma.org/collection/works/80890

Paolucci, A. (2024). Artificialia And Naturalia: Collecting the Wonders of the World, in M. Listri (Ed.), Cabinet of curiosities (pp. 9 - 28). Taschen.

Paterno, D. (2023). Wunderkammer Artificialia: A Museum Within A Museum. The South Street Seaport Museum, 28 September. https://southstreetseaportmuseum.org/wunderkammer-artificialia/

PHAIDON. (2025). The History of the Found Object in Art. PHAIDON. https://www.phaidon.com/en-int/blogs/artspace/the-history-of-the-found-object-in-art?srsltid=AfmBOoqbKlHS3MOiyfIvEIXxSgeEY_T5Z9cU0OVQGiFahDDaQHv3ynfA

Sagastegui, A. (2022). In the K-8 Art Studio with Anita Sagastegui: 7th Grade – Joseph Cornell’s Memory Boxes. https://anitasagastegui.com/2022/08/04/7th-grade-joseph-cornells-memory-boxes/

Singulart. (2024). Exploring The Hotel Eden by Joseph Cornell. Singulart, 02 March. https://www.singulart.com/blog/en/2024/03/02/the-hotel-eden-by-joseph-cornell/?srsltid=AfmBOooJbiTOkijzfczCt18T328S3kFYeww8K8qh4etaesVorx2w239Z

The Solomon R. Guggenheim Foundation. (2026). Joseph Cornell. https://www.guggenheim-venice.it/en/art/artists/joseph-cornell/

Westerhoff, J. C. (2001). A World of Signs: Baroque Pansemioticism, the Polyhistor and the Early Modern Wunderkammer. Journal of the History of Ideas, Vol. 62, No. 4 (Oct.), pp. 633-650

Yale University Art Gallery. (2026). Boîte-en-valise (Box in a Valise). https://artgallery.yale.edu/collections/objects/50622

Yayınlanmış

23.09.2026

Nasıl Atıf Yapılır

KOZAK, S. (2026). Pedagojik Bir Model Olarak Wunderkammer’in Yeniden Yapılandırılması ve Tasarım Odaklı Bir Ders Projesi. Anadolu Kültürel Araştırmalar Dergisi, 10(3), 1759-1781. https://doi.org/10.63556/ankad.v10i3.477