Examining the Relationship Between Media Literacy and Perceived Physical Literacy in Faculty of Sports Sciences Students
DOI:
https://doi.org/10.63556/ankad.v10i3.378Keywords:
Perceived physical literacy, adolescents, media literacy, sport sciencesAbstract
Bu çalışma, Ardahan Üniversitesi Spor Bilimleri Fakültesi öğrencilerinin algıladıkları fiziksel ve medya okuryazarlığı düzeyleri arasındaki ilişkiyi incelemek amacıyla yapılmıştır. Çalışmada, nicel araştırma yöntemlerinden biri olan kesitsel, korelasyonel anket modeli kullanılmıştır. 2024-25 akademik yılında toplam 304 öğrenci (40,1% kadın; 59,9% erkek) çalışmaya katılmıştır.
Veriler, Yılmaz ve Kabak (2021) tarafından Türkçeye uyarlanan Algılanan Fiziksel Okuryazarlık Ölçeği (AFOÖ) ve Karaman ve Karataş (2009) tarafından geliştirilen Medya Okuryazarlık Düzeyi Belirleme Ölçeği (MODBÖ) kullanılarak toplanmıştır. Verilerin analizinde tanımlayıcı istatistikler, Kolmogorov-Smirnov testi, Mann-Whitney U testi, Kruskal-Wallis H testi ve Spearman'ın sıra korelasyon analizi kullanılmıştır.
Bulgulara göre, lisanslı sporcuların fiziksel okuryazarlık puanları anlamlı olarak daha yüksekti. Vücut kitle indeksi (VKİ) açısından değerlendirildiğinde, sağlıklı kilo kategorisinde yer alan bireyler, zayıf kilo kategorisinde yer alanlara göre “Başkalarıyla İletişim” alt boyutunda daha yüksek puanlar elde etti. Ayrıca, fiziksel okuryazarlık ile medya okuryazarlığı arasında anlamlı bir pozitif korelasyon gözlemlendi. Bu sonuçlar, her iki okuryazarlık alanının genel olarak orta düzeyde olduğunu göstermektedir. En güçlü korelasyon, Algılanan Fiziksel Okuryazarlık Aracı (AFOÖ) ve Medya Okuryazarlık Düzeyi Belirleme Ölçeği (MODBÖ) toplam puanları arasında bulunmuştur (r = 0,480), bu da genel okuryazarlık becerilerinin her iki alanda da paralel olarak geliştiğini göstermektedir.
References
Akın, A. & Sarı, M. (2015). Fiziksel okuryazarlık: Kavramsal çerçeve ve eğitim yaklaşımları, Spor Bilimleri Dergisi, 26(4), 297-310.
Alagül, Ö., Gürsel, F., & Keske, G. (2012) Dance unit with physical literacy, Procedia-Social and Behavioral Science, 47, 1135-1140.
Almond, L. (2013). What is the value of physical literacy and why is physical literacy valuable? ICSSPE Bulletin–Journal of Sport Science and Physical Education, 65.
Asan, S. (2023). Investigation of the relatıonshıp between body awareness and physıcal actıvıty and strength levels of young athletes. TOJRAS, 12(4):502-7.
Bakırcı, E. (2015). Medya okuryazarlığı ve eğitim uygulamaları, Journal of Educational Studies, 8(1), 17-34.
Başoğlu, U.D. (2018). The importance of physical literacy for physical education and recreation, Journal of Education and Training Studies, 6(4), 139-142.
Beynon, C., Whitehead, M., & McKenna, J. (2018). Physical literacy: A critical review, Quest, 70(2), 146-163.
Biricik, Y.S. (2019). Spor bilimleri fakültelerinde öğrenim gören öğrencilerin medya okuryazarlık düzeylerinin incelenmesi, SPORMETRE Beden Eğitimi Ve Spor Bilimleri Dergisi, 17(4), 56-67.
Buckingham, D. (2003). Media education: Literacy, learning and contemporary culture. Polity Press.
Bunker, D., & Thorpe, R. (2011). Physical education: An ıntegrated approach, Educational Review, 63(1), 61–79.
Büyüköztürk, Ş. (2014). Sosyal bilimler için veri analizi el kitabı (Genişletilmiş 19. Baskı). Ankara: Pegem Yayınları
Büyüköztürk, Ş., Kılıç Çakmak, E., Akgün, Ö. E., Karadeniz Ş., & Demirel, F. (2018). Bilimsel araştırma yöntemleri (24. Baskı). Ankara: Pegem Akademi Yayınları.
Cabre-Riera, A, Torrent, M, Donaire-Gonzalez, D, Vrijheid, M, Cardis, E., & Guxens, M. (2019). Telecommunication Devices Use, Screen Time and Sleep in Adolescents, Environmental Research, 171, 341-347.
Cairney, J., Clark, H. J., Dudley, D., Kwan, M. Y., & Sallis, J. F. (2019). Physical literacy in children and youth: A construct validation study, Journal of Teaching in Physical Education, 38(1), 84–90.
Campos, R., & Scherer, R. (2024). Gender differences in digital literacy across 32 countries: A multilevel analysis, Computers & Education, 205, 104818.
Caz, Ç., & Togo O.T. (2018). Medya ve televizyon okuryazarlığı: beden eğitimi ve spor anabilim dalı lisansüstü programlara başvuran bireyler üzerine bir çalışma, International Journal of Social Science, 68(1). 593-600
Chou, H.L., & Chou, C. (2019). A quantitative analysis of factors related to Taiwan teenagers’ smartphone addic-tion tendency using a random sample of parent-child dyads, Computers in Human Behavior, 99, 335-344.
Cleland, V.J., Schmidt, M.D., Dwyer, T., & Venn, A.J. (2008). Television viewing and abdominal obesity in young adults: is the association mediated by food and beverage consumption during viewing time or reduced leisure-time physical activity? The American Journal of Clinical Nutrition, 87(5), 1148-1155.
Çamlıyer, H., & Saracaloğlu, A.S. (2011). Beden eğitimi ve spor yüksekokulu ile eğitim fakültesi öğrencilerinin sosyal benlik algısı açısından karşılaştırılması, Spor ve Performans Araştırmaları Dergisi, 2(1), 19–29.
Çetin, S., & Yıldırım, B. (2016). Spor eğitimi ve beden okuryazarlığı: Üniversite öğrencileri üzerine bir araştırma, Türk Spor ve Egzersiz Dergisi, 18(1), 45-55.
Çetinkalp, Z., & Türksoy, A. (2011). Üniversite öğrencilerinde öz yeterlik düzeylerinin incelenmesi, Spor Bilimleri Dergisi, 22(3), 145–153.
Dummer, T. (2008). Body ımage and media literacy: A review of research, Media Studies Journal, 15(4), 42-58.
Edwards, L.C., Bryant, A.S., Keegan, R.J., Morgan, K., & Jones, A.M. (2017). Definitions, foundations and associations of physical literacy: A systematic review, Sports Medicine, 47(1), 113– 126. doi:10.1007/s40279-016-0560-7
Eken, D., & Akarsu, B. (2015). Spor eğitiminin öğrencilerin benlik algısı üzerindeki rolü: Antrenörlük eğitimi örneği, Spor ve Gençlik Dergisi, 12(2), 67-75.
Ennis C.D. (2015). Knowledge, transfer, and innovation in physical literacy curricula, Journal of Sport and Health Science. doi: 10.1016/j.jshs.2015.03.001.
Erdem, A., & Yıldız, S. (2014). Spor eğitiminin beden algısı ve özgüven üzerindeki etkileri: bir alan çalışması, Spor ve Fiziksel Aktivite Dergisi, 2(2), 34-42.
Erdem, M. (2020). Medya okuryazarlığı ve beden okuryazarlığı eğitimi: Teorik temeller ve uygulamalar, Türk Eğitim Bilimleri Dergisi, 18(3), 329-345.
Erdoğan, S., & Koca, C. (2019). Spor yapan üniversite öğrencilerinde akademik motivasyon ve başarı ilişkisi, Eğitim ve Spor Bilimleri Dergisi, 11(2), 89–104.
Feierabend, S., & Rathgeb, T. (2011). Jugend, İnformation, (Multi) Media Basisstudie zum Medienumgang 12- bis 19-Jährigerin Deutschland. Stuttgart: MedienpädagogischerForschungsverbundSüdwest (PDF) Cybergrooming - what shapes the risk and how do adolescents cope with it?. Available from: https://www.researchgate.net/publication/259019754_Cybergrooming_-_what_shapes_the_risk_and_how_do_adolescents_cope_with_it [accessed May 22 2025].
Gerger, G. (2022). Ortaöğretim öğrencilerinin fiziksel aktivite düzeyleri ile fiziksel okuryazarlık Ve E-sağlık okuryazarlıklarının incelenmesi. Yüksek lisans tezi. Aksaray Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Aksaray
Grabe, S., Ward, L.M., & Hyde, J.S. (2008). The role of the media in body image concerns among women: A meta-analysis of experimental and correlational studies. Psychological Bulletin, 134(3), 460-476.
Guthold, R.; Stevens, G.A.; Riley, R.M., & Bull, F.C. (2019). Global Trends in Insufficient Physical Activity among Adolescents: A PooledAnalysis of 298 Population-Based Surveys with 1·6 Million Participants. Available online: www.thelancet.com/child-adolescent (accessed on 4 June 2021).
Guthrie, E.A., & Anderson, J.M. (2013). The role of physical education in development: enhancing the integration of cognitive and physical skills, Physical Education and Sport Pedagogy, 18(2), 139–156.
Güllü, M., & Güçlü, M. (2018). Lise öğrencilerinin akademik öz-yeterliklerinin incelenmesi: Spor yapma durumlarına göre bir karşılaştırma, Spor ve Performans Araştırmaları Dergisi, 9(1), 10–20.
Harputlu, L., & Güryay, B. (2024). Gender differences in digital literacy: An analysis, Batı Anadolu Eğitim Bilimleri Dergisi, 15(3), 3286-3300.
Hobbs, R. (2010). Digital and media literacy: A plan of action. Washington, DC: Aspen Institute.
Hobbs, R. (2017). Media literacy in the ınformation age: Teaching youth to critically read and create media. Routledge.
International IPLA, Physical Literacy Association. (2017). https://www.physical-literacy.org.uk/?v=1c2903397d88 [Cited Mayıs 24, 2024]
İnce M. (2019).Yeni medya okuryazarlığının önemi üzerine bir değerlendirme, The Journal of Academic Social Science, 7(90); 125-145.
Jeong, S.H., Cho, H., & Hwang, Y. (2012). Media literacy ınterventions: A meta-analytic review, The Journal of Communication, 62(3), 454–472.
Kara, M., & Şimşek, S. (2018). Spor yöneticiliği bölümü öğrencilerinin beden algısı ve fiziksel yeterlilik düzeylerinin incelenmesi, Spor ve Performans Araştırmaları Dergisi, 9(3), 98-106.
Karaboğa, M.T. (2017). Eleştirel bakış açısıyla medya okuryazarlığı, 2. Mediterranean International Congress on Social Sciences (MECAS II). Ohrid: International Vision University. s.387
Karaman, M.K., & Karataş, A. (2009). Öğretmen adaylarının medya okuryazarlık düzeyleri, İlköğretim Online, 8(3); 798-808.
Karasar, N. (2015). Bilimsel araştırma yöntemleri (28. basım). Ankara: Nobel Akademik Yayıncılık.
Ke, D.D. Suzuki, K., Kishi, H., Kurokawa1, Y.A., & Shen, S. (2022). Definition and assessment of physical literacy in children and adolescents: a literature review, J Phys Fitness Sports Med, 11 (3): 149-159 (2022)
Keske, G., Gursel, F., & Alagul, O. (2012). Can you gain a healthy nutrition habit by physical literacy? Procedia-Social and Behavioral Sciences, 47, 1097- 1102.
Kenney, E.L. & Gortmaker, S.L. (2017). United states adolescents' television, computer, videogame, smartphone, and tablet use: Associations with sugary drinks, sleep, physical activity, and obesity, The Journal of Pediatrics, 182, 144-149.
Kirk, R.E. (2009). Medya okuryazarlığı ve toplumsal değişim, Journal of Educational Media, 18(3), 122-135.
Koç, H., & Baran, M. (2020). Üniversite öğrencilerinin medya okuryazarlık düzeylerinin çeşitli değişkenler açısından incelenmesi, İletişim Kuram ve Araştırma Dergisi, 52, 189–212.
Kurz, A.S., Rowe, A., & Frith, H. (2022). Media literacy interventions for body image: A systematic review of effectiveness and theoretical underpinnings, Body Image, 40, 1–15.
Kurz, M., Rosendahl, J., & Rodeck, J. (2022). School-based ınterventions ımprove body ımage and media literacy in youth: A systematic review and meta-analysis, J Primary Prevent 43, 5–23.
Lee, J.H., & Chae, Y.G. (2016). Exploring the role of media literacy education on digital citizenship: A case study of Korean elementary students, Asia Pacific Journal of Education, 36(3), 378–392.
Leu, D.J., Forzani, E., Rhoads, C.S., & Reinking, D. (2011). A history and theory of new literacies, In handbook of research on new literacies (pp. 25-52). Routledge.
Leung, A., Mandigo, J., & Cairney, J. (2025). Rethinking physical literacy: A framework for inclusive and lifelong engagement in movement, Journal of Physical Literacy and Health, 4(1), 12–28.
Levine, M. P. (2009). Body image and the media: A review of the literatüre, Journal of Social and Clinical Psychology, 28(1), 10-33.
Levine, M.P., & Murnen, S.K. (2009). Everybody knows that mass media are/are not [pick one] a cause of eating disorders: A critical review of the evidence for a causal link between media, negative body image, and disordered eating in females, Journal of Social and Clinical Psychology, 28(1), 11-33.
Livingstone, S. (2004). Media literacy and the challenge of new information and communication Technologies, The Communication Review, 7(1), 3-14.
Livingstone, S., & Helsper, E. (2010) Balancing online opportunities and risks in teenagers’ use of the ınternet: The role of online skills and ınternet self-efficacy, New Media & Society, 12 (2): 309-329.
Longmuir, P.E., & Tremblay, M.S. (2016). Top 10 research questions related to physical literacy, Research Quarterly for Exercise and Sport, 87(1), 28-35.
Mandigo, J., Corlett, J., & Lathrop, A.H. (2012). Physical education in the twenty-first century: To infinity and beyond, Pedagogy in motion: A Community of Inquiry for Human Movement Studies, 15-44.
Moran, A., & McNaughton, D. (2014). The ınfluence of physical activity on the psychological and emotional development of children, Journal of Sport & Exercise Psychology, 36(4), 366–377.
Munusturlar S., & Yıldızer, G. (2020) Beden eğitimi öğretmenleri için algılanan beden okuryazarlığı ölçeğinin faktör yapısının türkiye örneklemine yönelik sınanması. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 35(1), 200-209.
OECD- Organisation for Economic Cooperation and Development (1995). Literacy, economy and society: Results of the first internetional literacy survey. Paris
Özdemir, M. (2018). Eğitim yönetimi: Alanın temelleri ve çağdaş yönelimler. Anı Yayıncılık: Ankara
Özdemir, F., & Akın, A. (2017). Fiziksel aktivitenin öğrencilerin benlik saygısı üzerindeki etkisi, Sosyal Bilimler Dergisi, 19(1), 20-29.
Özdemir, N. (2011). Düzenli fiziksel aktivitenin ilköğretim öğrencilerinin okula yabancılaşma ve yalnızlık düzeyleri üzerine etkileri, Yayınlanmamış doktora tezi, Ege Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, İzmir.
Perloff, R.M. (2014). Social media effects on young women's body image concerns: Theoretical perspectives and an agenda for research. Sex Roles, 71, 363–377.
Pot, N., Whitehead, M.E., & Durden-Myers, E.J. (2018). Physical literacy from philosophy to practice, Journal of Teaching in Physical Education, 37(3), 246-251.
Robinson, D.B., Randall, L., & Barrett, J. (2018). Physical literacy (mis) understandings: What do leading physical education teachers know about physical literacy? Journal of Teaching in Physical Education, 37(3), 288–298.
Rudd, J.R., Pesce, C., Strafford, B.W., & Davids, K. (2020). Physical literacy-A journey of individual enrichment: An ecological dynamics rationale for enhancing performance and physical activity in all, Frontiers in Psychology, 11, 1904.
Ryan, R.M., & Deci, E.L. (2000). Self-determination theory and the facilitation of intrinsic motivation, social development, and well-being, American Psychologist, 55(1), 68–78.
Schwarz, G. (2005). Media literacy, critical pedagogy, and the politics of representation, Critical Studies in Media Communication, 22(1), 27–36.
Sönmez, V., & Alacapınar, F.G. (2018). Örneklendirilmiş bilimsel araştırma yöntemleri (Genişletilmiş 6. Baskı). Ankara: Anı Yayıncılık.
Sureda Garcia, I., López Penádes, R., Rodríguez Rodríguez, R., & Sureda Negre, J. (2020). Cyberbullying and ınternet addiction in gifted and nongifted teenagers, Gifted Child Quarterly, 64(3).
Süss, D.; Lampert, C., & Wijnen, C. (2010),. medienpädagogische ansätze: grundhaltungen und ihre konsequenzen. ın: medienpädagogik. VS Verlag für Sozialwissenschaften, ISBN 978-3-658- 19823-7.
Taş, H., & Hürmeriç Altunsöz, İ. (2021). Bedensel Okuryazarlık Kavramı ve Önemi, Spor Bilimleri Dergisi, 32(3), 109-122.
Tyner, K. (2003). Literacy in a Digital World: Teaching and Learning in the Age of Information. Mahwah, NJ: Lawrence Erlbaum Associates.
Theophilou, E. (2024). Gendered engagement in educational social media platforms: A comparative study, British Journal of Educational Technology, 55(2), 248–266.
Tiggemann, M., & Slater, A. (2014). NetGirls: The ınternet, facebook, and body ımage concern in adolescent girls, International Journal of Eating Disorders, 47(6), 630-643.
Tremblay, M.S., Carson, V., Chaput, J.P,, Dinh, T., Duggan, M., & Faulkner, G. (2016). Canadian 24-hour movement guidelines for children and youth: an integration of physical activity, sedentary behaviour, and sleep. Appl Physiol Nutr Metab. 41(6) (Suppl. 3),11–27.
Tremblay, M., & Lloyd, M. (2010). Physical literacy measurement—the missing piece, Physical and Health Education Journal, 76(1), 26–30
Tylka, T.L. (2011). Positive psychology perspectives on body image. In T. F. Cash & L. Smolak (Eds.), Body image: A handbook of science, practice, and prevention (2nd ed., pp. 56–64). Guilford Press.
Ünlü, Y. (2017). Beden eğitimi ve spor öğretmenlerinin medya okuryazarlık düzeyleri ile eleştirel okuryazarlık düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi. Yüksek lisans tezi. Bartın Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü. Bartın.
Üztemur, S. & Avcı, G. (2020). Medya okuryazarlığı becerisinin medya okuryazarlık öğretim öz-yeterliklerini yordama düzeyi, Üçüncü Sektör Sosyal Ekonomi Dergisi, 55(2), 651-672.
Valkenburg, P.M., & Peter, J. (2013). The differential susceptibility to media effects model, Journal of Communication, 63(2), 221-243.
Whitehead, M. (2001). The concept of physical literacy, European Journal of Physical Education, 6(2), 127-138
Whitehead, M. (2010). Physical literacy: Throughout the life course. Routledge.
Whitehead, M. (2013). The concept of physical literacy. Br J Teach Phys Education, 32(1), 6–8.
WHO (2017). Physical activity. https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/physical-activity (accessed on 27 14.05.2024).
Wood-Barcalow, N.L., Tylka, T.L., & Augustus-Horvath, C.L. (2010). But I like my body: Positive body image characteristics and a holistic model for young-adult women., Body Image, 7(2), 106–116.
Yılmaz, A., & Kabak, S. (2021). Perceived physical literacy scale for adolescents (PPLSA): Validity and reliability study, International Journal of Education and Literacy Studies, 9(1), 159-171.
Yılmaz, A., Zorlu, Y., & Aslantürk, O. (2023). Beden okuryazarlığı fiziksel aktivite davranışı ve ders dışı sportif etkinlikler arasındaki ilişki, Gazi Journal of Physical Education and Sport Sciences, 28(3), 231-243.
Yılmaz, M., & Çolak, M. (2019). Fiziksel aktivite ve beden algısı: Üniversite öğrencileri üzerine bir araştırma, Eğitim ve Öğretim Araştırmaları Dergisi, 7(4), 210-217.
Downloads
Published
Issue
Section
License
Copyright (c) 2026 Journal of Anatolian Cultural Research
This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License.
