Tiles In The Miniatures Of Kulliyat-ı Katibi And Dilsuzname

Authors

DOI:

https://doi.org/10.63556/ankad.v10i3.529

Keywords:

Ceramic, Kulliyat-ı Katibi, Dilsuzname, Turkish Tile, Miniature Art

Abstract

Miniatures, originating and developing in Central Asia, are a rich pictorial tradition within the book arts that documents the splendor and deep-rooted tradition of Ottoman culture and civilization. The main reason for the distinctiveness of Turkish miniature art is that a single miniature on a page can convey many things while simultaneously depicting existing events in the finest detail, with a purposeful and documentary quality. In the miniatures found in the Külliyât-ı Kâtibî (TSMK R.989 p.93a) and Dilsuznâme (OBL, Ouseley 133.y.80b) manuscripts, which are important examples of Ottoman classical literary culture, the ceramic and pottery of the period are depicted. It is accepted that these two illustrated manuscripts were produced in Edirne during the reign of Mehmed II (1450–1480). The Külliyât-ı Kâtibî  contains a total of two miniatures. One depicts examples of blue-and-white tiles (TSMK R.989, fol. 93a), while the other—considered a single miniature because the subject spans a double-page spread—illustrates vessels of the period known as “müzehhep”  (gilded) or “altunlı” (gold-decorated) (TSMK R.989, fols. 229b–230a). Consequently, the depictions of tiles and vessels found in these three miniatures across the two manuscripts—which constitute the study's primary data source—were analyzed in terms of color, form, decorative characteristics, and intended use; this process involved a review of the literature and a comparative analysis against tile and vessel artifacts held in museum collections to assess them within the context of the period's stylistic features.

Author Biography

  • Saime Bilge KARAÖZ, Ankara Hacı Bayram Veli University

    Sanat ve Tasarım

References

Atasoy, N. Raby, J. (1989). İznik Seramikleri, Alexandra Press London.

Bilgi, H. (2009). Ateşin Oyunu: Sadberk Hanım Müzesi ve Ömer M. Koç koleksiyonlarından İznik Çini ve Seramikleri, İstanbul: Vehbi Koç Vakfı.

Çağman, F. Tanındı, Z. (1979). Topkapı Sarayı Müzesi İslâm Minyatürleri, İstanbul: Tercüman Sanat ve Kültür Yayınları.

Çağman, F. (2016). Osmanlı Sarayı Tasvir Sanatı, İstanbul: Masa Yayınları.

Çetin, T. (2015). ‘Kültürel Coğrafya Perspektifinden Hacı Bektaş Veli’nin Felsefesi ve Eserleri’, Türk Kültüründe Coğrafya, s. 55-82. https://www.researchgate.net/publication/311649738_Kulturel_Cografya_ve_Haci_Bektas_Veli_Felsefesi , Erişim tarihi: 03.04.2026.

Çoruhlu, Y. (2000). Türk mitolojisinin anahatları, İstanbul: Kabalcı Yayınevi.

Danâbaş, N. (2023). ‘Çin ve Osmanlı mavi-beyaz dönemin, Çağdaş Seramik Sanatına yansımaları’, Journal of Interdisciplinary and Intercultural Art, c.8, sy. 17, s. 41-66, https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/3709180 , Erişim tarihi: 05.02.2026.

Emlak, S. (2021). ‘İshak Bin Nişaburi’nin Kısas-ı Enbiya Nüshası Tezhipleri üzerine bir inceleme’, Manas Sosyal Araştırmalar Dergisi, 10(1), 336-344. https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/1135553 , Erişim tarihi: 03.04.2026.

Karasar, N. (1999). Bilimsel araştırma yöntemi, Ankara, Nobel Yayın Donatım.

Mahir, B. (2019). Osmanlı Minyatür Sanatı, İstanbul: Kabalcı Yayıncılık.

Öney, G. (2000). ‘Erken Osmanlı Mimarisinde Çini (XV-XVI. Yüzyıl Başı İznik-Bursa-Edirne)’, Yeni Türkiye, Sayı 34, s. 664-668, https://makale.isam.org.tr/server/api/core/bitstreams/65b6833c-1ae9-4c1f-ad3b-5ba23e61fa34/content , Erişim tarihi: 05.02.2026.

Pekin, E. (2023). ‘İlk Osmanlı ressamları müziği nasıl gördü?: 1 Dilsûznâme ve Külliyât-ı Kâtibî’nin resimlerinde görülen müzik’, Milli Saraylar, Sayı 24, s. 130-149, https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/3187795, Erişim tarihi: 05.02.2026.

Yaman, A. (2015). Seçilmiş örnekler bağlamında Fatih Dönemi Minyatürlerinin teknik çözümlemesi, Yüksek Lisans Tezi, İstanbul: Fatih Sultan Mehmet Vakıf Üniversitesi, Güzel Sanatlar Enstitüsü, Geleneksel Türk Sanatları Ana Sanat Dalı.

Vanlıoğlu, M. (2022). ‘Kâtibî Şemseddin’, TDV İslam Ansiklopedi, c. 25, s. 52, https://islamansiklopedisi.org.tr/katibi-semseddin, Erişim tarihi: 05.02.2026.

Görsel Kaynaklar

Görsel 1. Sultanın maiyeti ile eğlenmesi, Külliyât-ı Kâtibî TSMK R.989s.93a, Minyatür.

Görsel 2. Altın kayık tabak içinde üç farklı formda bulunan seramikler, Külliyât-ı Kâtibî TSMK R.989s.93a (detay), Minyatür.

Görsel 3. İznik Bardak, 1510-20, https://tr.pinterest.com/pin/598626975448880768/ , Erişim tarihi: 05.02.2026.

Görsel 4. İznik Ayaklı Leğen, 1510-20, https://www.britishmuseum.org/collection/object/W_1897-0618-1 , Erişim tarihi: 05.02.2026.

Görsel 5. İznik Sürahi, 1510-40, https://collections.louvre.fr/en/ark:/53355/cl010331966 , Erişim tarihi: 05.02.2026.

Görsel 6. Kademeli sehpa üzerinde yer alan mavi-beyaz seramik vazolar, Külliyât-ı Kâtibî TSMK R.989s.93a (detay), Minyatür.

Görsel 7. Atasoy, N. Raby, J. (1989). İznik Seramikleri, Alexandra Press London, s. 38-39.

Görsel 8. XV. Yüzyıl Ming Dönemi Porselen, https://collections.louvre.fr/en/ark:/53355/cl010332558, Erişim tarihi: 05.02.2026.

Görsel 9. Rumi ve Hatayi Derin İznik Tabak 1480, https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/7/7b/Ming_bowl.jpg, Erişim tarihi: 05.02.2026.

Görsel 10. Şah Nevruz’un eğlenmesi, Tebrizî, Dilsûznâme, (OBL, Ouseley 133. y. 80 v), Pekin, E. (2023). ‘İlk Osmanlı Ressamları Müziği Nasıl Gördü?: 1 Dilsûznâme ve Külliyât-ı Kâtibî’nin Resimlerinde Görülen Müzik’ Milli Saraylar, Sayı 24, s. 138, https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/3187795, Erişim tarihi: 05.02.2026.

Görsel 11. Külliyât-ı Kâtibî’nde Sultan Baysungur ve Dilsuznâme’de Şah Nevruz’un Arkasındaki Altıgen Çiniler, Külliyât-ı Kâtibî TSMK R.989s.93a (detay), ve Pekin, E. (2023). ‘İlk Osmanlı Ressamları Müziği Nasıl Gördü?: 1 Dilsûznâme ve Külliyât-ı Kâtibî’nin Resimlerinde Görülen Müzik’ Milli Saraylar, Sayı 24, s. 138, https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/3187795, Erişim tarihi: 05.02.2026.

Görsel 12. Külliyât-I Kâtibî’nde Baysungur ve Dilsuznâme’de Şah Nevruz’un Önünde Duran Seramik Vazo, Külliyât-ı Kâtibî TSMK R.989s.93a (detay), Pekin, E. (2023). ‘İlk Osmanlı Ressamları Müziği Nasıl Gördü?: 1 Dilsûznâme ve Külliyât-ı Kâtibî’nin Resimlerinde Görülen Müzik’ Milli Saraylar, Sayı 24, s. 138, https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/3187795, Erişim tarihi: 05.02.2026.

Görsel 13. Cem Sultan Türbesi İç Mekân Altıgen Çini, https://kulturenvanteri.com/yer/cem-sultan-turbesi/#17.1/40.19051/29.045622, Erişim tarihi: 05.02.2026.

Görsel 14. Bursa Yeşil Camii Müezzin Mahfili Altıgen Çini, https://www.360tr.com/bursa-yesil-camii-cini-panorama-sanal-tur_2d044de6c6_tr.html, Erişim tarihi: 05.02.2026.

Görsel XV. Eyüp ve Salman’ın genç bir Sultanın meclisinde bulunmaları, Külliyât-ı Kâtibî TSMK R. 989 s. 229b-230a, Minyatür.

Görsel 16. Osmanlı Gümüş Bardak, 1550, https://tr.pinterest.com/pin/588564245089410104/ , Erişim tarihi: 05.02.2026.

Görsel 17. Kabartmalı ve Oymalı Sürahi, 1550, https://www.davidmus.dk/kunst-fra-islams-verden/metal-vaben-og-smykker/item/235?culture=en-us Erişim tarihi: 15.04.2026.

Downloads

Published

2026-09-23

How to Cite

KARAÖZ, S. B., & ALP, Z. (2026). Tiles In The Miniatures Of Kulliyat-ı Katibi And Dilsuzname. Journal of Anatolian Cultural Research, 10(3), 1855-1871. https://doi.org/10.63556/ankad.v10i3.529