Invisible Labor, Visible Space: A Geographical Analysis on the Role of Women in Saffron Production in Safranbolu
DOI:
https://doi.org/10.63556/ankad.v10i3.426Keywords:
Safranbolu, Female Labor, Agricultural Georaphy, Invisible Labor, GenderAbstract
This study aims to examine the role, spatial visibility, and structural problems of female labor in traditional saffron farming, which is maintained as a significant cultural heritage and economic value in the Safranbolu district of Karabük province, from a human geography perspective. Adopting a qualitative research method, the study employed a case study design to investigate the phenomenon in depth. Research data were collected through comprehensive participant observations conducted during the 2025 planting and harvest seasons, as well as in-depth semi-structured interviews conducted face-to-face with a total of 26 participants (21 women, 5 men). Field findings revealed that in the most labor-intensive stages of saffron production, such as harvesting and culling, women work an average of 12-13 hours per day, which is significantly longer than men (average 8 hours). Despite this intensive labor, it was determined that women's daily wages are approximately 20% lower than men's. Although female labor is verbally glorified through local patriarchal discourses as being "highly valued," it is economically devalued by being reduced to the status of "supplementary labor." The research also determined that production relies not only on local labor but also on informal kinship (hemşehrilik) and solidarity networks formed by seasonal female workers from surrounding provinces. Consequently, the study emphasizes that the sustainability of Safranbolu saffron largely depends on this "invisible" female labor and concludes with recommendations for increasing geographical indication controls against the threat of cheap imported Iranian saffron and developing special social security support models specifically for women producers.
References
Abadan-Unat, N. (Ed.). (1982). Türk toplumunda kadın. Ankara: Türk Sosyal Bilimler Derneği.
Agarwal, B. (1994). A field of one’s own: Gender and land rights in South Asia. Cambridge: Cambridge University Press.
Alkan, S., & Toksoy, D. (2009). Orman köylerinde kadın ve kırsal kalkınma (Trabzon ili örneği). İçinde II. Ormancılıkta Sosyoekonomik Sorunlar Kongresi Bildiriler Kitabı (ss. 99–107). Isparta: SDÜ Orman Fakültesi.
Amin, S. (1997). Emperyalizm ve eşitsiz gelişme. İstanbul: Kaynak Yayınları.
Arısoy, H., Güleç, S., Demet, F., & Gedikli, F. (2024). Kırsal kalkınmada kadın emeğinin önemi: Konya ili Derbent ilçesi örneği. Tarım Ekonomisi Araştırmaları Dergisi (TEAD), 10(2), 229–241.
Arslan, N. (1986). Kaybolmaya yüz tutan bir kültür: Safran tarımı. Ziraat Mühendisliği Dergisi, (180), 21–24.
Arslan, R. (2019). Cumhuriyet Dönemi’nde Safranbolu’da safran yetiştiriciliği (1923–1990). İçinde Uluslararası Geçmişten Günümüze Karabük ve Çevresinde Dini, İlmi ve Kültürel Hayat Sempozyumu Bildiriler Kitabı (ss. 589–597). Karabük: Karabük Üniversitesi Yayınları.
Aydın, Z. (1986). Kapitalizm, tarım sorunu ve azgelişmiş ülkeler-II. 11. Tez, 4, 171–217.
Aydın, Z. (2001). Yapısal uyum politikaları ve köylünün beka stratejileri. Toplum ve Bilim, 88, 11–32.
Aysu, A. (2009). Piyasa ve küçük köylülük. Mülkiye Dergisi, 33(262), 223–237.
Bernstein, H. (2010). Class dynamics of agrarian change. Halifax: Fernwood Publishing.
Bianet. (2022). Kadın çiftçiler anlatıyor: “Üretiyoruz ama görünmüyoruz”.
Erişim adresi: https://m.bianet.org/bianet/toplumsal-cinsiyet/268532-kadin-ciftciler-anlatiyor-uretiyoruz-ama-gorunmuyoruz
Erişim tarihi: 12.03.2025
Boratav, K. (2011). Küçük köylülüğe sermaye kapanı. Sol Haber Portalı.
Erişim adresi: http://haber.sol.org.tr/yazarlar/korkut-boratav/koyluluge-sermaye-kapani-45008
Erişim tarihi: 12.03.2025
Brydon, L., & Chant, S. (1989). Women in the Third World: Gender issues in rural and urban areas. New Jersey: Rutgers University Press.
Boserup, E. (1970). Woman’s role in economic development. London: George Allen & Unwin.
Candan, E. (2010). Türkiye’de kalkınmanın finansmanında tarımın rolü (Yayımlanmamış doktora tezi). Dokuz Eylül Üniversitesi, İzmir.
Candan, E., & Günal, S. Ö. (2013). Tarımda kadın emeği. Tarım Ekonomisi Dergisi, 19(1), 93–101.
Charlton, S. E. (1984). Women in Third World development. Boulder: Westview Press.
Cresswell, T. (2004). Place: A short introduction. Malden: Blackwell Publishing.
Creswell, J. W. (2013). Qualitative inquiry and research design: Choosing among five approaches (3rd ed.). Sage.
Davison, J. (Ed.). (1988). Women and land in agriculture. Boulder: Westview Press.
Deniz, M. (2016). Kayaağıl Köyünde (Uşak) turizmin etkileri üzerine yerel halkın turizm algısı. Turkish Studies, 11(18).
Deniz, M., Deniz, A. Ç., Diktaş, A., & Balcıoğlu, M. (2015). Rom and Lom people in Uşak city: Smiths (Demirciler) and sieve makers (Elekçiler). İçinde R. Efe, M. Ayışığı, Ö. Düzbakar, & M. Arslan (Ed.), Republic of Turkey at the Beginning of 21st Century: Past and Present (ss. 482–495). Sofia: St. Kliment Ohridski University Press.
Doğanay, H. (1997). Türkiye beşeri coğrafyası. Ankara: Milli Eğitim Bakanlığı Yayınları.
Doğanay, H., & Coşkun, O. (2020). Tarım coğrafyası. Ankara: Pegem Akademi.
Dünya Ekonomik Forumu. (2011). The global gender gap report 2011. Geneva: World Economic Forum.
Dworkin, J. (1980). Women and water: Impact of rural water supply projects on women. Washington, DC: AID Office of Women in Development.
Ecevit, M. (1994). Tarımda kadının toplumsal konumu: Bazı kavramsal ilişkiler. Amme İdaresi Dergisi, 27(2), 89–96.
Ecevit, Y. (2003). Toplumsal cinsiyetle yoksulluk ilişkisi nasıl kurulabilir? Bu ilişki nasıl çalışılabilir? C.Ü. Tıp Fakültesi Dergisi, 25(4), Özel Ek.
Elson, D. (1999). Labor markets as gendered institutions: Equality, efficiency and empowerment issues. World Development, 27(3), 611–627.
Erman, T. (1998). Kadınların bakış açısından köyden kente göç ve kentteki yaşam. İçinde A. B. Hacımirzaoğlu (Ed.), 75 yılda kadınlar ve erkekler (ss. 211–225). İstanbul: Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları.
Eser Ünaldı, Ü. (2007). Tehdit ve tehlike altında bir kültür bitkisi: Safran (Crocus sativus L.). Fırat Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 17(2), 53–67.
Federici, S. (2012). Revolution at point zero: Housework, reproduction, and feminist struggle. Oakland, CA: PM Press.
Food and Agriculture Organization of the United Nations. (2018). Saffron production and value chains. FAO.
Foord, J., & Gregson, N. (1986). Patriarchy: Towards a reconceptualisation. Antipode, 18(2), 186–211.
Fraser, N. (2016). Contradictions of capital and care. New Left Review, 100, 99–117.
Günaydın, G. (2009). Türkiye tarım politikalarında "yapısal uyum": 2000'li yıllar. Mülkiye Dergisi, 33(262), 175–223.
Gürsoy, S., & Dilek, S. (2020). Women’s employment in the agricultural sector in the development process of Turkey. Journal of Economics, Finance and Accounting (JEFA), 7(2).
Hablemitoğlu, Ş. (1998). Kırsal alanda kadınlar ve sürdürülebilir gıda güvenliği. Tarım ve Köy Dergisi, (123), 32–35.
Hablemitoğlu, Ş. (2001). Kırsal kesimde kadınların güçlenmesi ve “bilgi” arasındaki ilişki. Çiftçi ve Köy Dünyası, 16(203), 17–19.
Hanson, S. (2010). Gender and mobility: New approaches for informing sustainability. Gender, Place & Culture, 17(1), 5–23.
Hanson, S., & Pratt, G. (1995). Gender, work, and space. London: Routledge.
Kandiyoti, D. (1990). Women and rural development policies: The changing agenda. Development and Change, 21(1), 5–22.
Kara, C., & Arslan, N. (2022). Safranbolu yöresinde safran (Crocus sativus L.) yetiştiriciliğinin mevcut durumu, sorunları ve çözüm önerileri. Bahçe, 51(Özel Sayı 1), 135–142.
Kıray, M. (1979). Küçük kasaba kadınları. Ankara: DPT Yayınları.
Kocabıçak, E. (2022). Gendered property and labour relations in agriculture: Implications for social change in Turkey. Oxford Development Studies, 50(2), 91–113.
Kulak, E. (2011). Tarımsal üretim süreçlerindeki değişimin kırsal alanda kadın istihdamına etkileri: 1980 sonrası gelişmeler (Uzmanlık tezi). Ankara: T.C. Başbakanlık.
Kurtege Sefer, B. (2024). Kırsal kalkınmada kadın emeği, sivil toplum kuruluşları ve kadın kooperatifleri. Çalışma ve Toplum, 80, 93–118.
Lordoğlu, K. (1990). Eve iş verme sistemi içinde kadın işgücü üzerine bir alan araştırması. İstanbul: Friedrich Ebert Vakfı Yayınları.
Lefebvre, H. (1991). The production of space. Oxford: Blackwell.
Lordoğlu, K., & Minibaş, T. (1999). Çalışmaya hazır işgücü olarak kentli kadın ve değişimi. Ankara: T.C. Başbakanlık Kadının Statüsü ve Sorunları Genel Müdürlüğü.
Massey, D. (1994). Space, place and gender. Minneapolis: University of Minnesota Press.
Mazey, M. E., & Lee, D. R. (1983). Her space, her place: A geography of women. Washington, DC: Association of American Geographers.
McDowell, L. (1999). Gender, identity and place: Understanding feminist geographies. Minneapolis: University of Minnesota Press.
Mevsimlik İşçi Göçü İletişim Ağı (MİGA). (2012). Tarımda mevsimlik işçi göçü Türkiye durum özeti.
Erişim adresi: http://goc.bilgi.edu.tr/docs/FES-dunyadan_12.pdf
Erişim tarihi: 12.03.2025
Momsen, J. H. (1991). Women and development in the Third World. London: Routledge.
Momsen, J. H., & Townsend, J. G. (Eds.). (1987). Geography of gender in the Third World. London: Hutchinson.
Monk, J. J., & Hanson, S. (1982). On not excluding half of the human in human geography. The Professional Geographer, 34(1), 11–23.
Morkoç, N. (2025). Kırsalda kadın emeği, toplumsal cinsiyet rolleri ve dayanışma pratikleri: Muş-Bulanık örneği. Mediterranean Journal of Humanities, 15(2), 167–185.
Önal, N. E. (2010). Anadolu'da tarımın öyküsü. İstanbul: Yazılama Yayınları.
Özar, Ş. (1996). Kentsel kayıt dışı kesimde istihdam sorununa yaklaşımlar ve bir ön saha araştırması. ODTÜ Gelişme Dergisi, 23(4), 509–534.
Özdemir, Ü. (2001). Safranbolu ve safran tarımı. Doğu Coğrafya Dergisi, 7(5), 296–308.
Özer, M., & Biçerli, K. (2004). Türkiye’de kadın işgücünün panel veri analizi. Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 4(2), 55–86.
Özgüç, N. (1998). Kadınların coğrafyası. İstanbul: Çantay Kitabevi.
Öztürk, M. Y., & Akduran, Ö. (2011). Tarımsal üretimde kadın emeği: Tütün üreticisi kadınlar. İçinde Kırsal kalkınmada alternatif yeni yaklaşımlar. İstanbul: Kalkınma Merkezi Derneği Yayınları.
Özuğurlu, M. (2011). Küçük köylülüğe sermaye kapanı: Türkiye'de tarım çalışmaları ve köylülük üzerine gözlemler. Ankara: Nota Bene Yayınları.
Pamuk, Ş. (1988). 100 soruda Osmanlı-Türkiye iktisadi tarihi. İstanbul: Gerçek Yayınevi.
Savran, S. (1986). Azgelişmişlik: Eşitsiz ve bileşik gelişme (11. Tez Kitap Dizisi, 3. Kitap). İstanbul: Belge Yayınları.
Sirman, N. (1991). Gelişme sürecinde kırsal kesim kadının statüsü: Sorunlar ve çözüm önerileri. TKV-ILO Raporları, 16–29.
Tekeli, Ş. (1990). Kadın bakış açısından 1980’ler Türkiye’sinde kadın. İstanbul: İletişim Yayınları.
Tivers, J. (1978). How the other half lives: The geographical study of women. Area, 10(4), 302–306.
Toksöz, G. (2007). Türkiye’de kadın istihdamının durumu raporu. Ankara: Uluslararası Çalışma Örgütü (ILO).
Toksöz, G., & Özşuca, Ş. T. (2002). Enformel sektörde istihdamın ve işgücünün özellikleri. İktisat Dergisi, 430, 29–35.
Townsend, J. G. (1995). Women’s voices from the rainforest. London: Routledge.
Tümertekin, E. (1964a). Changing picture of female participation in Turkish agriculture. The Professional Geographer, 16(4), 17–20.
Tümertekin, E. (1964b). Türkiye’de ziraatte çalışan kadınların miktar ve dağılışındaki değişim. İstanbul Üniversitesi Coğrafya Enstitüsü Dergisi, 14, 54–61.
Tümertekin, E., & Özgüç, N. (1998). Beşeri coğrafya: İnsan-kültür-mekan. İstanbul: Çantay Kitabevi.
Türk Patent ve Marka Kurumu. (2021). Safranbolu safranı coğrafi işaret tescil belgesi. Ankara.
Ünaldı, Z. (1997). Now it’s our turn to talk. İçinde Proceedings of the XI World Forestry Congress (Vol. 8, ss. 72–78). Antalya: UN Forestry Department.
Vurdu, H., Şaltu, Z., & Ayan, S. (2002). Crocus sativus L. (safran)’un yetiştirme tekniği. Kastamonu Üniversitesi Orman Fakültesi Dergisi, 2(2), 175–187.
Yin, R. K. (2011). Qualitative research from start to finish. New York: Guilford Press.
Yıldırım, A., & Şimşek, H. (2018). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri. Ankara: Seçkin Yayıncılık.
Zelinsky, W. (1973). The strange case of the missing female geographer. The Professional Geographer, 25(2), 101–106.
Zelinsky, W., Monk, J. J., & Hanson, S. (1982). Women and geography: A review and prospectus. Progress in Human Geography, 6(3), 317–366.
Wekerle, G. R., Peterson, R., & Morley, D. (1980). New space for women. Boulder: Westview Press.
Whatmore, S. (1994). Gender and rurality. London: David Fulton Publishers.
Women and Geography Study Group. (1997). Feminist geographies: Explorations in diversity and difference. London: Longman.
Downloads
Published
Issue
Section
License
Copyright (c) 2026 Journal of Anatolian Cultural Research
This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License.
