Uluslararası Haber Ajanslarının Haber Yazım Teknikleri Açısından Karşılaştırmalı İçerik Analizi: the Associated Press, Reuters, Kyodo News ve Anadolu Ajansı Örneği
DOI:
https://doi.org/10.63556/ankad.v10i1.278Anahtar Kelimeler:
Ajans haberciliği- uluslararası haber ajansları- siyasi haber- haber yazma teknikleri- 5N1K kuralıÖzet
Araştırmada uluslararası ajans haberciliğinde siyasi haberlerin yazımında ne tür haber yazım tekniklerinin kullanıldığını ve 5N1K öğelerinin ne oranda yanıtlandığını ortaya koymak amaçlanmıştır. Araştırmada üç aşamalı yöntem izlenmiştir: literatür taraması, içerik analizi ve karşılaştırmalı analiz yöntemi. İlk önce araştırmanın kavramsal çerçevesine yönelik literatür taraması yapılmıştır. Ardından Minds International’e üye haber ajanslarından the Associated Press, Reuters, Kyodo News ve Anadolu Ajansının resmi sitelerinden toplam 160 adet siyasi haber rastgele örnekleme tekniğiyle araştırma örneklemi olarak seçilmiştir. Örneklem olarak seçilen 160 adet siyasi haber içerik analizi yöntemiyle analiz edilmekle birlikte içerik analizinden elde edilen istatistiksel veriler karşılaştırmalı yöntemle analiz edilmiştir. Araştırma verileri söz konusu haber ajanslarının resmi sitelerinden manuel olarak toplanmıştır. Araştırma sonucunda; incelenen siyasi haberlerde 5N1K öğelerinin ajanslara göre farklı oranda yanıtlandığı, AP ve Anadolu Ajansı haberlerinde ters piramit tekniğinin ağırlıklı olarak tercih edildiği, Reuters haberlerinde kum saati tekniğinin ve Kyodo News haberlerinde T modelin ağırlıklı olarak kullanıldığı ortaya konulmuştur. Ayrıca kullanılan haber yazım teknikleri ve 5N1K öğelerinin yanıtlanma oranı açısından the Associated Press ile Anadolu Ajansı arasında bir benzerlik olduğu saptanmıştır.
Referanslar
Allan, S. (2010). News culture (3rd ed.). Open University Press.
Aydın, K., & Hanağası, U. B. (2017). Sosyoloji ve siyasal araştırmalarda karşılaştırmalı yöntem. Kocaeli Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 33(1), 57-86.
Berelson, B. (1952). Content analysis in communication research. Free Press.
Cappon, R. J. (2019). The Associated Press guide to news writing. Chicago, IL: Peterson’s.
Curran, J. (2011). Media and democracy. Polity Press.
Deuze, M. (2003). The web and its journalisms: Considering the consequences of different types of news media online. New Media & Society, 5(2), 203–230. https://doi.org/10.1177/1461444803005002004
Dursun, Ç. (2005). Haber ve habercilik: Gazetecilik pratiğinin eleştirel bir çözümlemesi. İmge Kitabevi.
Erdoğan, İ. (2003). İletişimi anlamak. Erk Yayınları.
Fiske, J. (2011). Introduction to communication studies (3rd ed.). Routledge.
Franklin, B. (2014). The future of journalism: Developments and debates. Routledge.
Galtung, J., & Ruge, M. H. (1965). The structure of foreign news: The presentation of the Congo, Cuba and Cyprus crises in four Norwegian newspapers. Journal of Peace Research, 2(1), 64–90.
Girgin, A. (2014). Haber yazmak (4. bs.). Der Yayınları.
Girgin, A., & Özay, S. (2013). Haber yazmak. İstanbul: Der Yayınları.
Gökçe, O. (2001). İçerik çözümlemesi: Teorik ve pratik bilgiler. Selçuk Üniversitesi Yayınları.
Hall, S. (1982). The rediscovery of ideology: Return of the repressed in media studies. In M. Gurevitch, T. Bennett, J. Curran, & J. Woollacott (Eds.), Culture, society and the media (pp. 56–90). Methuen.
Harcup, T. (2014). Journalism: Principles and practice. London: Sage.
Harcup, T., & O’Neill, D. (2001). What is news? Galtung and Ruge revisited. Journalism Studies, 2(2), 261–280.
Hartley, J. (1992). Understanding news. Routledge.
Henri, P. (1997). Les agences de presse. Paris: La Documentation Française.
Holsti, O. R. (1969). Content analysis for the social sciences and humanities. Addison-Wesley.
Johnston, J., & Forde, S. (2011). The silent partner: News agencies and 21st century news. International Journal of Communication, 5, 195–214.
Krippendorff, K. (2018). Content analysis: An introduction to its methodology (4th ed.). SAGE Publications.
Landow, G. P. (2006). Hypertext 3.0: Critical theory and new media in an era of globalization. Johns Hopkins University Press.
Mayring, P. (2014). Qualitative content analysis: Theoretical foundation, basic procedures and software solution. Klagenfurt.
McNair, B. (2017). Journalism and democracy (2nd ed.). Routledge.
McQuail, D. (2010). McQuail’s mass communication theory (6th ed.). SAGE Publications.
Neuman, W. L. (2006). Social research methods: Qualitative and quantitative approaches. Boston: Allyn & Bacon.
Özer, Ö. (2011). Medya, dil ve ideoloji. Literatür Yayınları.
Pavlik, J. V. (2001). Journalism and new media. Columbia University Press.
Pierre, A. (1996). La presse. Paris: PUF Yayınları.
Rich, C. (2016). Writing and reporting news: A coaching method (8th ed.). Cengage Learning.
Schramm, W. (1949). The process and effects of mass communication. University of Illinois Press.
Schudson, M. (2011). The sociology of news (2nd ed.). W. W. Norton & Company.
Shoemaker, P. J., & Reese, S. D. (2014). Mediating the message in the 21st century: A media sociology perspective (3rd ed.). Routledge.
Şahin, M. (2012). Ajans gazeteciliği ve haber ajansları. İstanbul: Nisan Kitabevi.
Tokgöz, O. (2015). Temel gazetecilik. Ankara: İmge Kitabevi.
Tokgöz, O. (2020). Temel gazetecilik (11. bs.). İmge Kitabevi.
Törenli, N. (2005). Yeni medya: Yeni iletişim ortamı. Ankara: Bilim ve Sanat Yayınları.
Tuchman, G. (1978). Making news: A study in the construction of reality. Free Press.
İndir
Yayınlanmış
Nasıl Atıf Yapılır
Sayı
Bölüm
Lisans
Telif Hakkı (c) 2026 Anadolu Kültürel Araştırmalar Dergisi
Bu çalışma Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License ile lisanslanmıştır.
