Millî Mücadele’de Batı Cephesi’nde Türk Kadını

Özet

Mondros Mütarekesi sonrasında Anadolu’da Türk varlığını yok etmeyi amaçlayan İtilaf Devletleri ve onun destekçilerine karşı Türk milleti çok yönlü bir direniş başlatmıştır. Doğu ve Güney cephelerindeki mücadelelere rağmen, ulusal bağımsızlığın kazanıldığı kesin sonuç, Yunan kuvvetleri ile çetin savaşların yaşandığı Batı Cephesi’nde elde edilmiş, bu durum cephenin stratejik önemini kanıtlamıştır. İşgalci Yunan ilerleyişi karşısında Kuva-yı Millîye’nin indirdiği ağır darbeler, halkın moralini ve ulusal direnişe olan inancını güçlendirmiştir. Bu ölüm kalım mücadelesinde Türk kadını, Mustafa Kemal Paşa’nın takdirine layık olarak her alanda üstün bir kahramanlık sergilemiştir. Mustafa Kemal Paşa, kadınların öneminin farkında olarak, Millî Mücadele boyunca kadın cemiyetleri ile yakın temasta bulunmuş ve onları teşvik etmiştir. Genel olarak bakıldığında, Türk kadınının üzerine düşeni fazlasıyla yerine getirdiği görülmektedir. İşgal karşısındaki tavrını protesto mitingleri ile göstermiş; bizzat ordunun hizmetinde çalışmış, cephe gerisinde büyük fedakarlıklara katlanmıştır. Halide Edip Adıvar, Fatma Seher (Kara Fatma), Gördesli Makbule, Asker Saime, Binbaşı Ayşe, Nezahat Onbaşı gibi isimler Batı Cephesi’ndeki kadın kahramanlığının simgeleri olarak öne çıkmıştır. Bu çalışmanın temel amacı; siyasi tarih anlatısında genellikle geri planda kalan, Batı Cephesi’ndeki kadınların varlığını, çocuk denecek yaştaki katılımlarını ve kahramanlık hikayelerini belge ve yayınlarla kanıtlamaktır. Vatan savunması için heyecanlanan, cephe gerisinde mücadeleye destek veren, dayanışmacı fedakâr Türk kadınının çeşitli sıkıntı ve zorluklarla nasıl baş ettiğini, yeri geldiğinde çocuğunu da yanına alarak bizzat cephede nasıl kahramanca savaştığını anlatmaktır. Böylece ulusal bağımsızlık savaşının az bilinen bir safhası aydınlatılarak, Türk kadınının etkin rolünü ortaya koyan ve yerel tarihi öne çıkaran özgün bir çalışma ortaya çıkarma hedeflenmektedir.