Sanayi Coğrafyası Açısından Bir İnceleme: Kayseri Organize Sanayi Bölgesi
DOI:
https://doi.org/10.63556/ankad.v10i1.326Anahtar Kelimeler:
Coğrafya- Sanayi- Kayseri- Kayseri Organize Sanayi BölgesiÖzet
Kayseri şehri, tarih boyunca Anadolu’nun ticari ve iktisadi faaliyetlerinde önemli bir yere sahip olmuştur. Cumhuriyet öncesi dönemde şehrin imalat faaliyetlerine bakıldığında el sanatlarına dayalı bir üretimin olduğu görülmektedir. Cumhuriyetin ilk yıllarında yapılan kamu yatırımları şehirdeki üretim şeklini ve çeşitliliğini değiştirmiştir. 1960’lı yıllardan itibaren kamunun yanı sıra özel sektörde şehrin sanayileşmesinde rol oynamaya başlamıştır. 20. yüzyılın son çeyreğine gelindiğinde ise sanayileşme alanında yaşanılan gelişmeler şehirde Organize Sanayi Bölgesi (OSB)’nin kurulmasına zemin hazırlamış ve 1980’de Kayseri OSB faaliyete girmiştir. Kayseri OSB’nin etkilerinin neler olduğu sorusuna cevap arayan bu çalışma Kayseri OSB’nin etkilerini coğrafi bir perspektiften ele almayı amaçlamaktadır. Çalışmada nitel araştırma desenlerinden fenomenoloji deseninden yararlanılmıştır. Çalışmanın amacına uygun olarak araştırmacılar tarafından hazırlanılan yarı yapılandırılmış görüşme formu gerekli izinler alınarak, Kayseri OSB’de faaliyet gösteren 50 firma yetkilisine uygulanmış ve veriler toplanmıştır. Elde edilen verilerin analizinde nitel veri çözümleme yöntemlerinden içerik analizinden yararlanılmış ve araştırma bulguları beş temel boyut altında toplanmıştır. Bunlar “OSB’nde bulunma sebebi”, “OSB’nin firmaya etkisi”, “OSB’ndeki firmaların sorunları”, “OSB yönetiminden beklentiler”, “OSB’nin Kayseri şehrine etkisi” şeklindedir. Çalışmada elde edilen bulgulara göre Kayseri OSB’nin şehri sadece ekonomik açıdan değil aynı zamana sosyal ve mekânsal açıdan da etkilediği sonucuna ulaşılmıştır.
Referanslar
Akalın, T. Z. & Bıyıkoğlu, N. (2009). Türk Savunma Sanayii Tarihi. İmge Kitabevi.
Alanka, D. (2024). Nitel Bir Araştırma Yöntemi Olarak İçerik Analizi: Teorik Bir Çerçeve. Kronotop İletişim Dergisi, 1(1), 64-84.
Altay, N. O., (1992), Bölgesel planlama ve organize sanayi bölgeleri: Türkiye’de organize sanayi bölgeleri. Dokuz Eylül Üniversitesi İ.İ.B.F. Dergisi, 7(2), 198-211.
Asiliskender, B. & Özsoy, A. (2010). Cumhuriyet sonrası Kayseri'de modernleşme: Mekansal ve toplumsal değişim. İTÜ Dergisi Seri A: Mimarlık, Planlama, Tasarım, 9(1), 31 - 42.
Asiliskender, B. (2008). Modernleşme ve konut; Cumhuriyet’in sanayi yatırımları ile Kayseri’de mekânsal ve toplumsal değişim (Yayımlanmamış doktora tezi). İstanbul Teknik Üniversitesi.
Büyüköztürk, Ş., Çakmak, E. K., Akgün, Ö. E., Karadeniz, Ş., & Demirel, F. (2024). Bilimsel araştırma yöntemleri. Pegem Akademi.
Creswell, J. W. (2021). Nitel araştırma yöntemleri: Beş yaklaşıma göre nitel araştırma ve araştırma deseni. (Çev: S.B. Demir ve M. Bütün (Edt.). Siyasal Kitabevi.
Çetin, M. & Kara, M. (2008). Bir kalkınma aracı olarak “Organize Sanayi Bölgeleri” Isparta Süleyman Demirel organize sanayi bölgesi üzerine bir araştırma. Erciyes Üniversitesi İktisadi Ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 31, 49-68.
Çoruk, F. J. G. (2009). Kayseri esnafının kent kimliği oluşumuna etkisi (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Gazi Üniversitesi.
Dertli, G. (2020). Kümelenme ve organize sanayi bölgeleri. Nobel Akademik Yayıncılık.
Doğan, H. & Doğan, A. (2020), Organize sanayi bölgelerinin Sivas ili ekonomisine etkisi. Kilis 7 Aralık Ünivesitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 10(19), 217-241. https://doi.org/10.31834/kilissbd.682153
Duran, E. (2024). İmalat sektörünün coğrafi yoğunlaşması üzerine bir analiz: TR81 Batı Karadeniz Bölgesi örneği. Anadolu Kültürel Araştırmalar Dergisi, 8(1), 28–48. https://doi.org/10.15659/jancr.v8i1.161
Güzel, E., Güzel, D., Yıldırım, M. & Taşpınar, M.S. (2023), Öğretmenlerin örgütsel sessizlik algisinin incelenmesi: bir fenomenoloji çalişmasi. International Social Sciences Studies Journal, 9(109), 6206-6212. http://dx.doi.org/10.29228/sssj.68695
Hobsbawm, E. (2018). Sanayi ve imparatorluk. Dost Kitabevi Yayınları.
İncesu OSB (2024). Hakkımızda. https://www.incesuosb.org.tr/icerik/hakkimizda. Erişim Tarihi: 26.03.2024.
Karadeniz, V. & Yılmaz, Y. (2021). Sanayi coğrafyası açısından bir inceleme: Erzincan organize sanayi bölgesi. Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 25 (4), 1818-1852. https://doi.org/10.53487/ataunisosbil.997797
Karagöz, Y. (2021). SPSS-AMOS- META uygulamalı nicel-nitel-karma bilimsel araştırma yöntemleri ve yayın etiği. Nobel Akademik Yayıncılık
Karakaya, M. & Dulkadiroğlu, H. (2021). Kayseri organize sanayi bölgesi atıksu arıtma tesisinde tasarım ve mevcut durum karşılaştırması. Nevşehir Bilim ve Teknoloji Dergisi, 10(2) 101-110. https://doi.org/10.17100/nevbiltek.975225
Karaköse, M.E. (2018). Türkiye’de organize sanayi bölgeleri ve Kayseri uygulaması. (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Erciyes Üniversitesi.
Kaya, Ö. (2016). CBS ve uzaktan algılama yöntemleri ile Kayseri’nin şehirsel gelişiminin izlenmesi ve modellenmesi (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi.
Kayseri İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü (2024). Ekonomik Yapı. https://kayseri.ktb.gov.tr/TR-55003/enerji--sanayi-ticaret.html. Erişim Tarihi: 26.03.2024.
Kayseri OSB (2024). Başkandan Mesaj. https://www.kayseriosb.org/detay/baskandan-mesaj. Erişim Tarihi: 23.03.2024.
Koç Bolat, R. (2019). Bölgesel gelişmişlik farklılığının giderilmesinde kalkınma ajanslarının önemi ve Kayseri ili üzerinde inceleme (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Aksaray Üniversitesi.
Koç, S. & Bulmuş, C. (2015). Organize sanayi bölgelerinin bölge ekonomilerindeki etkinliklerinin karşılaştırılması: Kayseri ve Sivas Örneği. Kırıkkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 4(1), 177-215.
Merriam, S. B. (2018). Nitel araştırma. Desen ve uygulama için bir rehber. (Çev. Selahattin Turan (Edt). Nobel Akademik Yayıncılık.
Morse, J. M. (2000). Determining sample size. Qualitative Health Research, 10(1), 3-5. https://doi.org/10.1177/104973200129118183
Onsekiz, D. (2016). Kayseri kentinin sanayileşme süreçlerinde sanayi-göç-konut etkileşimi. Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi, 9(46), 339-351.
Oral, M., Özdemir, Ü. & Duran, E. (2019). Türkiye’de sanayi bölgeleri oluşturma kapsamında organize sanayi bölgelerine ilişkin coğrafi bir değerlendirme. (164-171). Alanya: V. INES Human and Civilization Congress From Past To Future.
Özcan, M. & Şeftalici, H (2002). Kayseri il gelişme raporu. T.C. Devlet Planlama Teşkilatı. https://www.sbb.gov.tr/wp-content/uploads/2022/07/Kayseri_Il_Gelisme_Raporu.pdf Erişim Tarihi: 30.03.2024.
Özçelebi, M. A. & Yılmaz, C. (2020). OSB’lerin kuruluş şartları bağlamında Bafra Organize Sanayi Bölgesi’nin coğrafi analizi (Samsun). Kesit Akademi Dergisi, 6(25), 340-367.
Özdemir, M. (1990). Türkiye’de Organize Sanayi Bölgeleri. TOBB Yayınları.
Porter, M. E. (1990). The Competitive Advantage of Nations. The Free Press.
Sakin, S. (2015). Arşiv belgelerine göre Kayseri (1940-1950). Turkish Studies,10(1), 659-682. http://dx.doi.org/10.7827/TurkishStudies.7672.
Semiz, Y. & Toplu G. (2019). Cumhuriyet döneminde devlet tarafından kurulan ilk sanayi kuruluşu Kayseri Sümerbank Bez Fabrikası. Selçuk Üniversitesi Türkiyat Araştırmalar Dergisi, 45, 29-59. https://doi.org/10.21563/sutad.636097.
Sever, H. (1991). Kültepe tabletlerinin Anadolu tarihi ve kültür tarihi bakımından önemi. Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi Dergisi 35(2). 247-256.
Tuysuz, S. (2017). Kalkınmada ve rekabetçilikte girişimci derneklerinin rolü: Kayseri örneği (Yayımlanmamış doktora tezi). Ankara Üniversitesi.
Tümertekin, E. & Özgüç, N. (2007). Ekonomik coğrafya küreselleşme ve kalkınma. Çantay Kitabevi.
Türkdoğan, O. (2015). Türk sanayi toplumu sana sosyolojisine giriş. Çizgi Kitabevi.
Yaşa Özeltürkay, E. & Çerçel, S. (2014). Organize sanayi bölgelerinde faaliyet gösteren firmaların karşılaştıkları ihracat engelleri: Mersin Tarsus organize sanayi bölgesinde bir uygulama. Çankırı Karatekin Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi 4(2), 271-286
Yaşar, O. (2004). Anadolu’da son dönemlerde sanayileşme yarışına katılan iller. Doğu Coğrafya Dergisi, 9(11),117-150.
Yıldırım, A. & Şimşek, H. (2021). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri. Seçkin.
İndir
Yayınlanmış
Nasıl Atıf Yapılır
Sayı
Bölüm
Lisans
Telif Hakkı (c) 2026 Anadolu Kültürel Araştırmalar Dergisi
Bu çalışma Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License ile lisanslanmıştır.
