Location Policies in Primary Health Care: The Case of Türkiye and England
DOI:
https://doi.org/10.63556/ankad.v10i1.341Keywords:
Primary health care, health policy, health geography, health economicsAbstract
The aim of this study is to examine location policies for primary healthcare services in the context of the Türkiye and England healthcare systems. According to the research findings, the family medicine model within primary healthcare services is implemented differently in Türkiye and the England. In this regard, while primary care physicians in the England have the right to choose their patients and there is a mandatory referral system, these elements are not present in the Türkiye healthcare system. On the other hand, while the locations of primary healthcare institutions in Türkiye are determined in accordance with specific regulations, geographic information systems (GIS) analysis is used in the England. According to the research findings, health geography plays a significant role in individuals' health status and health demands. It has been determined that effective health policies designed in this regard can lead to positive health outcomes and reduce health expenditures.
References
Akdağ, R. (2008). Türkiye sağlıkta dönüşüm programı ilerleme raporu. Ankara: T.C. Sağlık Bakanlığı.
Akman, E., & Tarım, M. (2020). Türkiye ve İngiltere sağlık sistemleri: birinci basamak sağlık hizmetleri karşılaştırması. Uluslararası Sağlık Yönetimi ve Stratejileri Araştırma Dergisi, 6(2), 303-316.
Aksakoğlu, G. & Giray, H. (2006). Birleşik Krallık’ta ulusal sağlık hizmetinin öyküsü. Toplum ve Hekim TTB Yayını, 21, 335-343.
Alma Ata Bildirisi. (1978). Alma Ata Bildirisi. Ankara Tabip Odası
Altındiş, S., İnci, M. B. & Erkorkmaz, Ü. (2023). Mültecilerde sağlık hizmetlerine erişim. Sağlık Bilimlerinde Değer, 13(1), 113-118.
Altıparmak, Y. D. & Akman, M. (2023). Şanlıurfa’da yaşayan suriyeli mültecilerde kronik hastalık prevalansı ve sağlık hizmetinden yararlanma durumu. Turkish Journal Of Family Medicine And Primary Care, 17(1), 150-156.
Baier, N., Geissler, A., Bech, M., Bernstein, D., Cowling, T. E., Jackson, T., Manen, J. V., Rudkjøbing, A. & Quentin, W. (2019). Emergency and urgent care systems in Australia, Denmark, England, France, Germany and the Netherlands – Analyzing organization, payment and reforms. Health Policy, 123(1), 1–10.
Bankur, M. (2017). Aile hekimliğinde zorunlu sevk zincirinin uygulanmamasının sağlık harcamalarına etkisi: üst solunum yolu enfeksiyonları üzerine bir uygulama. Sosyal Güvence, (12), 60-88.
Batı, Ü. (2022). Bir sağlık coğrafyası araştırması: Konya ilinde sağlık hizmetlerine erişilebilirliğin incelenmesi. Yayımlanmamış yüksek lisans tezi, Süleyman demirel üniversitesi, Sosyal bilimler enstitüsü, Isparta.
Bektemür G., Arıca S. & Gençer M. Z. (2018) Türkiye’de aile hekimliğinde sevk zinciri nasıl uygulanmalıdır?. Ankara Medical Journal, 18(3), 256–266.
Bulut, S. & Uğurluoğlu, Ö. (2018) Aile hekimlerinin bakış açısı ile sevk zincirinin değerlendirilmesi. Türkiye Aile Hekimliği Dergisi, 22(3),118–132.
Cutchin, M. P. (2007). The need for the “new health geography” in epidemiologic. NIH Public Access, 725-742.
Cylus, J., Richardson, E., Findley, L., Longley, M., O’Neill, C., & Steel, D. (2015). United Kingdom: Health System Review. Health Systems in Transition, 17(5), 1–126.
Çetin, F. S. (2024, 27 Kasım). https://www.aa.com.tr/tr/saglik/saglik-bakani-kemal-memisoglu-2025-yilinda-1000-yeni-aile sagligi-merkezi-acacagiz/3422093.
Çevresel Etki Değerlendirmesi Yönetmeliği. (2022). Resmî Gazete (Sayı: 31907).
Dertli, N. (2015). Genel sağlık sigortası ve gelir testi: statü eşitsizliğinden gelir eşitsizliğine. Mülkiye Dergisi, 39(3), 271-304.
Dinç, G. (2009). Birleşik Krallık sağlık sistemi.
http://halksagligiokulu.org/anasayfa/components/com_booklibrary/ebooks/nhs_kitap_0210.pdf
Eke, E. & Kişi, M. (2019). Geçmişten günümüze İngiltere sağlık politikaları: Ulusal sağlık sistemi odaklı güncel bir perspektif. OPUS International Journal of Society Researches, 11(18), 2687-2707.
Etter, J. F. & Perneger, T. V. (1998). Health care expenditures after introduction of a gatekeeper and a global budget in a Swiss health insurance plan. Journal of Epidemiology & Community Health, 52(6), 370-376.
Forrest, C. B. & Starfield, B. (1998). Entry into primary care and continuity: the effects of access. Am J Public Health, 88(9), 1330-1336.
Franks, P., Clancy, C. M. & Nutting, P. A. (1992). Gatekeeping revisited–protecting patients from overtreatment. N Engl J Med, 327(6), 424-429.
Gajjar, D., Powell, T., & Stiebahl, S. (2025). General practice in England. House of Commons Library. Number CBP07194
Gayri Sıhhi Müesseseler Yönetmeliği. (1995). Resmî Gazete (Sayı: 22416).
Gore, O., Hammond, J., Bailey, S., Checkland, K. & Hodgson, D. (2019). Not every public sector is a field: evidence from the recent overhaul of the English NHS. Public Management Review, 21(4), 559–580.
Higgs, G., Smith, D. P., & Gould, M. I. (2005). Findings from a survey on GIS use in the UK National Health Service: organisational challenges and opportunities. Health Policy, 72(1), 105-117.
Hitiris, T. (1997). Health care expenditure and integration in the countries of the European Union. Applied Economics, 29(1), 1-6.
Holdsworth, L. K., Webster, V. S., McFadyen, A. K. & Scottish Physiotherapy Self Referral Study Group. (2006). Are patients who refer themselves to physiotherapy different from those referred by GPs? Results of a national trial. Physiotherapy, 92(1), 26-33.
Hökelekli, H. (2025). Sağlık Bakanlığından yeni düzenleme: MHRS üzerinden sevklere %50 indirim. Cumhuriyet Haber Ajansı. https://cumha.com.tr/saglik-bakanligindan-yeni-duzenleme-mhrs-uzerinden-sevklere-50-indirim
Kantürk, G. (2009). Ege bölgesi'nde insan sağlığı ve mekân arasındaki ilişkiler (guatr örneği). Yayımlanmamış doktora tezi. Dokuz eylül üniversitesi, Eğitim bilimleri enstitüsü, İzmir.
Kırcı Çevik, N. & Yüksel, O. (2019). Türkiye, Almanya ve Hindistan sağlık sistemleri: karşılaştırmalı bir analiz. Balkan Sosyal Bilimler Dergisi, 8(16), 209-218.
Kutlu, İ. (2020). Sağlık ve sosyoekonomik statü bazı sağlık göstergelerine göre sosyoekonomik statü farklarının incelenmesi. İnsan ve Toplum, 10(4), 289-322.
Lovett, A., Haynes, R., Sünnenberg, G., & Gale, S. (2002). Car travel time and accessibility by bus to general practitioner services: a study using patient registers and GIS. Social Science & Medicine, 55(1), 97-111.
Mekânsal Planlar Yapım Yönetmeliği. (2014). Resmi Gazete (Sayı: 29030).
Merey, K. (2008). Türkiye’de sağlık coğrafyası bakımından kadınlarda görülen beş kanser türünün ilçe bazında dağılımı ve coğrafi ortam ile ilişkisinin belirlenmesi. Yayımlanmamış yüksek lisans tezi, Ankara üniversitesi, Sosyal bilimler enstitüsü, Ankara.
NHS. (2025). National Health Service. https://www.historic-uk.com/HistoryUK/HistoryofBritain/Birth-of-the-NHS/
Resmî Gazete. (2004, 9 Aralık). Aile Hekimliği Pilot Uygulaması Hakkında Kanun (Kanun No: 5258). T.C. Resmî Gazete, Sayı: 25665. http://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2004/12/20041209.htm#1
Oğuzhan, G., Dünder, E., Ökçün, S. & Koçkaya, G. (2020). Sosyoekonomik durumun diyabet ile ilişkisi ve diyabete etkisinin incelenmesi. Turkish Journal Of Diabetes And Obesity, 4(2), 71-78.
OECD İstatistik. (2020). https://data-explorer.oecd.org/
Okutan, Y., Dönmez, M. B. & Yücel, M. T. (2017). Sosyoekonomik şartların dişhekimliği öğrencilerinin ağız sağlığına olan etkisi: anket çalışması. Selcuk Dental Journal, 4(2), 59-67.
Öztaş, D. & Akgün, Ş. (2022). Sağlık coğrafyası ve halk sağlığı uygulamaları. Uluslararası İnsan Çalışmaları Dergisi, 5(9), 259-271.
Özdoğan, İ. (2020). Türkiye sağlık coğrafyası literatürünün değerlendirilmesi. Ağrı İbrahim Çeçen Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 6(1), 161-192.
Özel, B. (2024). SGK’dan özel hastane kararı. https://www.hurriyet.com.tr/ekonomi/sgkdan-ozel-hastane-karari-42074664
Türkiye Cumhuriyeti. (1961). Sağlık Hizmetlerinin Sosyalleştirilmesi Hakkında Kanun (Kanun No. 224). 12 Ocak 1961 tarih ve 10705 sayılı Resmî Gazete.
http://www.mevzuat.gov.tr/MevzuatMetin/1.4.224.pdf
T.C. Başbakanlık. (2003). 58. Hükümet acil eylem planı. T.C. Başbakanlık.
T.C. Resmî Gazete. (2024). Aile hekimliği sözleşme ve ödeme yönetmeliğinde değişiklik yapılmasına dair yönetmelik. https://resmigazete.gov.tr/eskiler/2024/10/20241030-9.pdf
T.C. Sağlık Bakanlığı (2003). Sağlıkta dönüşüm. Ankara:Sağlık Bakanlığı.
Todd, A., Copeland, A., Husband, A., Kasim, A. & Bambra, C. (2015). Access all areas? An area-level analysis of accessibility to general practice and community pharmacy services in England by urbanity and social deprivation. BMJ Open, 5(5), e007328.
Trevor, J. D. (2008). Health geography: supporting public health policy and planning. CMAJ, 1177-1180.
Türkay, Ş. (2024). Hastanelerde onaylı randevu dönemi başladı.
https://www.aa.com.tr/tr/saglik/hastanelerde-onayli-randevu-donemi-basladi/3217739
Türk Tabipleri Birliği (2008) Aile Hekimliğinde ‘Co-pilot’ Uygulaması. http://www.ttb.org.tr/315ydn1
Türk Tabipleri Birliği (2018) Aile hekimliği: ne dediler, ne oldu? http://www.ttb.org.tr/yayin_goster.php?Guid=f089bc1a-1adc-11e8-af60-25b4195f91bb
Usturalı Mut, A. N. (2021). COVID-19 pandemisinde İngiltere sağlık sistemi. Toplum ve Hekim, 36(5), 350-365.
Vall-Spinosa, A. (1991). Lessons from london: the british are reforming their national health service, American Journal of Public Health, 81(12), 1566-1570.
Yıldız, D. T. (2025, 4 Şubat). Aile hekimlerinin hastanelere yönlendirdiği kişilerden alınacak muayene katılım payı yüzde 50 indirimli olacak.
Yılmaz, B.N. (2009) Aile hekimliği: hekim emeğinin değersizleşmesi ve esnekleşmesi. Toplum ve Hekim, 24(2): 159–160.
Yılmaz, N., Fettahoğlu, R. & Mackenzie, O. M. (2021). Uluslararası öğrencilerin sağlık hizmeti tecrübeleri ve sağlık hizmeti kullanma eğilimleri üzerine bir araştırma. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 18(1), 707-740.
Downloads
Published
How to Cite
Issue
Section
License
Copyright (c) 2026 Journal of Anatolian Cultural Research
This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License.
